Archive for the ‘Στάικος Ανδρέας’ Category

Συνέντευξη: Ανδρέας Στάικος

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΙΔΑΛΗ

Ναύπλιο, έτος 1835. Ο Οθων στέφεται βασιλεύς του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Οι ντόπιοι για να τον τιμήσουν «αυθόρμητα» και για να νιώσει οικεία μαθαίνουν… βαλς. Ολη η Ελλάδα ένα απέραντο χοροδιδασκαλείο.

Το τελευταίο έργο «Ναπολεοντία» του Ανδρέα Στάικου, δεξιοτέχνη της γραφής και δεινού μεταφραστή, παρουσιάζεται από σήμερα και κάθε Δευτερότριτο στο θέατρο «Τόπος Αλλού» σε σκηνοθεσία του ίδιου. Παίζουν οι Μάνος Βακούσης, Αντωνία Γιαννούλη, Γιώργος Γιαννακάκος, Κατερίνα Παυλάκη, Ελένα Χατζηαυξέντη. Αντλώντας από το συμβάν της ενθρόνισης επιδίωξε να κάνει ένα καθαρά θεατρικό έργο με ιστορική αληθοφάνεια.

Δεκαοχτώ χρόνια αθεράπευτος παίχτης του λόγου (συγγραφέας και μεταφραστής) ο Ανδρέας Στάικος, δηλώνει: «Ο επιμένων ηττάται»
  • Ο χορός παίζει σημαντικό ρόλο στο έργο; Προσωπικά χορεύετε;

«Ο χορός είναι το κίνητρο της «Ναπολεοντίας». Η υποχρεωτική εκμάθηση των Ελλήνων στους ρυθμούς του βαλς γίνεται για να τιμηθεί «αυθόρμητα» ο βασιλιάς στη νέα του πατρίδα, να αισθανθεί σαν στο σπίτι του και να ευφραίνονται τα ώτα του από οικείες μελωδίες. Πρόκειται για τη «χαρούμενη» ανάδυση του νέου ελληνικού κράτους μέσα από τις μελωδίες του βαλς. Από τότε έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι, το νέο κράτος έχει πάψει προ πολλού να είναι νέο, αλλά εξακολουθεί να χορεύει ξένους χορούς, να χορεύει ξέφρενα αλλά οικειοθελώς. Δεν χρειάζονται νέοι χοροδιδάσκαλοι και ντόπιοι χωροφύλακες διά να εποπτεύουν τη διεξαγωγή των μαθημάτων χορού. Ο ρυθμός των αμερικανικών κυρίως χορών κυλά πια αβίαστα στο αίμα της «ελληνικής» νεολαίας μαζί με το γνωστό ποτό Coca-Cola. Δεν χορεύω εκ πεποιθήσεως και είμαι αντίθετος σε οποιαδήποτε χορευτική μόδα, ακριβώς επειδή θεωρώ τον χορό την ύψιστη λυρική, άρα μοναχική έκφραση του θνητού σώματός μας».

  • Στα 174 χρόνια που περάσανε, πόσο εξευρωπαϊστήκαμε ως λαός; Αφομοιώσαμε περισσότερο θετικά ή αρνητικά στοιχεία;

«Πόσο εξευρωπαϊστήκαμε εμείς και πόσο εξελληνίστηκαν οι άλλοι, μέσω των αναγεννησιακών προτύπων και προτάσεων, είναι μεγάλο ζήτημα που θέλει πολλή συζήτηση. Γενικότερα, υπάρχει μια ισοπεδωτική σύγκλιση των λαών, που έχει σταδιακά αφαιρέσει ή αμβλύνει τα εθνικά χαρακτηριστικά τους. Δεν είμαι ακόμη σε θέση να απαντήσω αν είναι θετική ή αρνητική αυτή η εξέλιξη και ποια μορφή θα λάβει. Ομως είναι πασιφανές, μάρτυς η Ιστορία, ότι οι λαοί αφομοιώνουν με εφιαλτική ευκολία μόνον τα αρνητικά, τα πιο βολικά στοιχεία των άλλων».

Ελένα Χατζηαυξέντη, Αντωνία Γιαννούλη, Κατερίνα Παυλάκη και πίσω τους Γιώργος Γιαννακάκος, Μάνος Βακούσης στο έργο του Στάικου «Ναπολεοντία»
  • Τι σημαίνει ελληνικότητα για σας;

«Δεν ξέρω. Αγάπησα το χώμα της πατρίδας από τότε που αγκάλιασε το σώμα του Αλκη, του Κοσμά, του Λεωνίδα, τα σώματα των πιο αγαπημένων φίλων μου».

  • Σκηνοθετείτε πάντα τα έργα σας γιατί δεν έχετε εμπιστοσύνη στους σκηνοθέτες; Συνεχίζετε να γράφετε έργα κατά τη διάρκεια των προβών;

«Εμπιστεύομαι τους άλλους, ελάχιστους είν’ η αλήθεια, περισσότερο από τον εαυτό μου. Αλλωστε έχω εμπιστευτεί κάποια από τα έργα μου σε σκηνοθέτες σημαντικούς, στον Βασίλη Παπαβασιλείου, στον Νίκο Μαστοράκη, στη Μάγια Λυμπεροπούλου, στον Θωδ Εσπίριτου, οι οποίοι τα σκηνοθέτησαν ανησυχητικά. Η ανησυχία ή η ταραχή μου είναι το ζητούμενο. Σκηνοθετώντας ο ίδιος τα περισσότερα έργα μου, δεν σημαίνει ότι θέτω θέμα εμπιστοσύνης στους σκηνοθέτες. Είναι μια ιστορία προσωπική. Να σκηνοθετώ τα έργα μου, γράφοντάς τα κατά τη διάρκεια των προβών, να εμπνέομαι από τους ηθοποιούς, να τους μεταμορφώνω επί τόπου, να αποτελούν τη συντροφιά μου, του θεάτρου, του τραπεζιού και του κρασιού, είναι μια ολόκληρη ιστορία, μια στάση, ένας τρόπος ζωής».

  • Παραμένετε εδώ και 18 χρόνια ένας αθεράπευτος παίχτης του λόγου. Περισσότερες νίκες ή ήττες έχετε εισπράξει απ’ αυτό το συνεχές παιχνίδι;

«Ο επιμένων ηττάται».

  • Εχετε πει ότι «το θέατρο είναι ένα παιχνίδι μεταμορφώσεων γι’ ανθρώπους που αρνούνται να ενηλικιωθούν». Κόντρα στο βάρος του χρόνου αρνείστε να… ενηλικιωθείτε;

«Νιώθω την ενηλικίωση να με πολιορκεί. Ξυπνώντας, τον τελευταίο καιρό, νιώθω ένα βάρος στα γόνατα. Και ως ενήλιξ όμως, ελπίζω να ζήσω μια νέα νεότητα με ολίγην αρθρίτιδα».

  • Κλεισμένος στο «οχυρό-καταφύγιο» του θεάτρου, πώς εισπράττετε τα τεκταινόμενα εντός χώρας (το ξέσπασμα της νεολαίας, την πολιτική διαφθορά) ή στο εξωτερικό (τον ανελέητο πολεμικό τσαμπουκά του Ισραήλ);

«Στα ανοχύρωτα και ανεμοδαρμένα ύψη του θεάτρου εισπράττω τα πρόσφατα πολιτικά γεγονότα ως αναμενόμενα. Τι πιο φυσικό από το ξέσπασμα της νεολαίας και τι πιο φυσικό από την πολιτική διαφθορά. Και τι πιο διαχρονικό; Στη «Ναπολεοντία» υπάρχουν σαφέστατοι υπαινιγμοί. Οσο για τον «τσαμπουκά» του Ισραήλ; Το Ισραήλ, εφευρετικότατον έθνος, δεν περιορίστηκε να αντιγράψει τις μεθόδους εξόντωσης των τέως σφαγέων του, αλλά πρότεινε και έναν νεωτερισμόν. Τη βρεφολαγνεία, δηλαδή την οργασμική καταμέτρηση νεκρών βρεφών». *

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 19/01/2009