Γιάννης Μπέζος: «Δεν είμαστε τολμηρός λαός»

Posted: Αύγουστος 4, 2012 in Μπέζος Γιάννης
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΧΑΪΔΩ ΣΚΑΝΔΥΛΑ, Κυριακή, 29 Ιουλίου 2012 | ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

H σύγκρουση των παραδοσιακών αξιών με τις νεωτεριστικές ιδέες ποτέ δεν ήταν μία απλή, «αναίμακτη» υπόθεση. Ούτε στο 423 π.Χ., όταν έγραφε ο Αριστοφάνης τις «Νεφέλες» και «τα έβαζε» με τον Σωκράτη και τα «καινά του δαιμόνια» ούτε σήμερα. Η θερινή παραγωγή του Εθνικού «Νεφέλες», σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη, η οποία θα παρουσιαστεί στο Θέατρο Δάσους στις 7 Αυγούστου, επαναφέρει θέματα όπως η εκπαίδευση, η αναζήτηση της γνώσης και της αλήθειας αλλά και η παραποίηση της τελευταίας. Ο Γιάννης Μπέζος, με αφορμή την παράσταση, μιλά στον «ΑτΚ» για την ουσιαστική έλλειψη νέων ιδεών σήμερα και την ανάγκη να προχωρήσουμε από τη θεωρητική αμφισβήτηση στη θετική πράξη.

Αναλύοντας την ουσία του έργου, ο ίδιος εξηγεί: «Δεν έχουν αλλάξει και πολλά πράγματα από τότε. Οι αρχαίοι Αθηναίοι ήταν κι αυτοί επιρρεπείς στη δημαγωγία. Βέβαια στην καρδιά του έργου βρίσκεται ο Σωκράτης. Ο συντηρητικός εν πολλοίς Αριστοφάνης θέλει να καυτηριάσει το λόγο των σοφιστών και του Σωκράτη. Ο λόγος τους, βλέπετε, ήταν πολύ ενοχλητικός, και μάλιστα σε μία ταραγμένη εποχή για την Αθήνα, με τις συμφορές που έφερε ο Πελοποννησιακός Πόλεμος κ.λπ. Ο Σωκράτης εμφανίζεται γελοιοποιημένος, καθώς ο Αριστοφάνης στο πρόσωπό του θέλει να καταδείξει την κατάντια των νέων από τα καινούργια, τα ”μοντέρνα” πράγματα των σοφιστών, τα οποία δημιουργούσαν αναρχία στην πόλη και προκάλεσαν μία απαξία απέναντι στις παραδόσεις. Ας μην ξεχνάμε ότι οι ”Νεφέλες” χρησιμοποιήθηκαν και για την καταδίκη του Σωκράτη».

Φυσικά ο Σωκράτης κατηγορήθηκε από του Αθηναίους ως διαφθορέας των νέων…

Ναι, αυτή ήταν η μία κατηγορία, η άλλη ήταν ότι εισήγαγε καινά δαιμόνια. Νέες ιδέες δηλαδή.

Κάποια πράγματα δεν έχουν αλλάξει από τότε, λέτε. Υπάρχουν, όμως, και πολλά που έχουν αλλάξει, έτσι δεν είναι;

Πολλά έχουν αλλάξει. Δεν υπήρχε κωδικοποιημένη νομοθεσία, ήταν άγραφοι οι νόμοι. Ενας άλλος κόσμος… Πολλές φορές ανατρέχουμε σήμερα στην άμεση δημοκρατία. Καμία σχέση. Τότε υπήρχε ατομική ευθύνη. Ησουν υπεύθυνος για ό,τι έλεγες. Τώρα λες ό,τι θες και δεν είσαι υπεύθυνος για τίποτε. Εχουνε μεσολαβήσει 2.500 χρόνια, το Βυζάντιο κ.λπ. και τώρα είμαστε στην ευρωπαϊκή σκέψη, η οποία αντλεί από τον Σωκράτη και τον Πλάτωνα, αν κι εμείς αρνούμαστε να την ακολουθήσουμε… Είμαστε λίγο μπερδεμένοι.

Φλερτάρουμε ακόμη με την Ανατολή…

Τη λατρεύουμε την Ανατολή. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχει και καλά. Αλλά δεν μπορεί και να μας χαρακτηρίζει.

Ο Αριστοφάνης σατιρίζει τον Σωκράτη και τις προοδευτικές του ιδέες. Σήμερα φοβόμαστε τις νέες ιδέες; Υπάρχουν νέες ιδέες που, κατά τη γνώμη σας, κρύβουν κινδύνους;

Σήμερα δεν υπάρχουν νέες ιδέες. Αυτό που κάνει το νέο σήμερα –ακόμη και στην πολιτική– είναι να εγκαλεί το παλιό, αυτό που μας βόλευε. Επομένως, αυτό δεν είναι νέο. Κατά τη γνώμη μου νέο σημαίνει να ελαττώσουμε πολύ τις επιθυμίες μας, να κοιτάμε προς τα μέσα, μα μην κάνουμε μόνο κριτική των άλλων αλλά και αυτοκριτική, να μη ρέπουμε προς την ήσσονα προσπάθεια, να μην καταναλώνουμε περισσότερα από όσα παράγουμε. Ολα αυτά λείπουν από την πατρίδα μας. Ξέρετε, το νέο θέλει χρόνο και θέλει και πολύ σπουδαία φωνή για να τα πει. Λέγεται διά του παραδείγματος. Το παράδειγμα πρέπει να είναι στιλ Σωκράτη, δηλαδή να θυσιαστεί. Αυτά τα επαναστατικά κινήματα είχαν πάντα μια θυσία, όπως του Σωκράτη, του Ναζωραίου, του οποίου η διδασκαλία είχε πολλά κοινά με του Σωκράτη. Και μια που μιλάμε για θρησκεία, να σας πω: έχουμε την τάση να κάνουμε τάματα στους αγίους. Δηλαδή, λαδώνουμε και τους αγίους. Πράγμα που σημαίνει ότι δεν τους έχουμε και τόση εμπιστοσύνη.

Ο Σωκράτης ήταν ο μέγας αμφισβητίας της αθηναϊκής δημοκρατίας. Πόσο έχουμε ανάγκη από αμφισβητίες σήμερα; Η μήπως θεωρείτε ότι κάτι άλλο χρειαζόμαστε, πέρα από αμφισβήτηση;

Κοιτάξτε, αν μιλάμε για την πολιτική, στην πολιτική δεν έχει σημασία τι θέλουμε να κάνουμε, αλλά τι μπορούμε. Εδώ ζούμε το μύθο μας. Προεκλογικά ακούς απίθανα πράγματα που ξέρεις εκ των προτέρων ότι δε θα γίνουν. Απλώς εμείς κάνουμε πως δεν καταλαβαίνουμε. Μας αρέσει ο τρόπος που τα λένε. Δεν είναι αμφισβητίες αυτοί. Γενικά, δεν είμαστε τολμηρός λαός. Δεν είμαστε έτοιμοι να ακούσουμε το υπερθετικό, φοβόμαστε. Είμαστε ακόμη σε μικροαστική διάθεση. Θέλουμε τα κεκτημένα και να μη μας ενοχλήσει κανείς. Αυτό βέβαια δε μας πάει παρακάτω. Γι’ αυτό υπάρχει αδιέξοδο, ενώ ακούγονται τόσα μεγαλόστομα γύρω μας. Επειδή είμαι φύσει αισιόδοξος, όμως, πιστεύω ότι η νεότερη γενιά θα τα αλλάξει όλα αυτά.

Στις εκλογές συμμετείχατε προσφέροντας τη στήριξη σας στη ΔΗΜΑΡ. Είστε ικανοποιημένος με την κυβέρνηση σήμερα;

Δεν μπορώ να σας απαντήσω ακόμη, γιατί είναι νωρίς ακόμη. Αυτά θα κριθούν μετά από ένα εξάμηνο. Πρόκειται για μία διακομματική κυβέρνηση, κάτι που είναι πρωτόγνωρο για τη χώρα μας. Δεν είναι εύκολο… Μέχρι τώρα θέλαμε τη μονοκομματική μας κυβέρνηση, για να μας κάνει τα ρουσφέτια…Αυτά όλα θα πάνε περίπατο τώρα. Θα συνηθίσουμε σιγά σιγά τώρα σε έναν άλλο τρόπο λειτουργίας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s