Η μόδα ενός έτους είναι και μοιάζει γραία

Posted: Δεκέμβριος 20, 2010 in Φασουλής Σταμάτης
  • ΤΟ ΕΡΓΟ «ΚΟΚΚΙΝΟ» ΤΟΥ ΤΖΟΝ ΛΟΓΚΑΝ ΑΝΕΒΗΚΕ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ «ΧΟΡΝ»
  • Της ΧΡΥΣΟΥΛΑΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου 2010

Ο Σταμάτης Φασουλής λερώνει τα χέρια του με χρώματα. Τρίβει τα πινέλα στις παλάμες του. Πετάει μπογιές στην παλέτα. Υποδύεται τον Ρόθκο, τον αιρετικό Αμερικανό καλλιτέχνη, ο οποίος, αφού σφράγισε την αφηρημένη εξπρεσιονιστική ζωγραφική με έργα που μοσχοπουλιούνται ακόμα, αυτοκτόνησε στα 66 του χρόνια.

Μπορεί στο «Κόκκινο» η σχέση τους να είναι δασκάλου-μαθητή, αλλά όσον αφορά το θέατρο ο Στ. Φασουλής λέει για τον Οδ. Παπασπηλιόπουλο: «Δεν νομίζω ότι έχω να του διδάξω κάτι»

Μπορεί στο «Κόκκινο» η σχέση τους να είναι δασκάλου-μαθητή, αλλά όσον αφορά το θέατρο ο Στ. Φασουλής λέει για τον Οδ. Παπασπηλιόπουλο: «Δεν νομίζω ότι έχω να του διδάξω κάτι»

Ο συγγραφέας και σεναριογράφος Τζον Λόγκαν («Μονομάχος» του Ρίντλεϊ Σκοτ, «The Aviator» του Μάρτιν Σκορσέζε) χτύπησε φλέβα χρυσού με το «Κόκκινο». Γιατί ενώ ανέβηκε σε λονδρέζικο θεατράκι 200 θέσεων, κατέληξε, όπως λέει ο Σταμάτης Φασουλής, «σε 1.500άρι θέατρο, ντάλα Μπροντγουέι, σε κοινό που βλέπει μιούζικαλ και ταραντέλες. Κάθε βράδυ σηκωνόταν όρθιο και χειροκροτούσε. Επομένως, είναι μάλλον λαοφιλές έργο, και όχι σκοτεινό». Διαλύει, έτσι, τις προκαταλήψεις που μπορεί να το κατατάξουν ως κάτι «βαρύ», λόγω της καταθλιπτικής προσωπικότητας του Ρόθκο.

Ο Σταμάτης Φασουλής έχει «αποκρυπτογραφήσει» τον ήρωά του. «Δεν είναι μόνον ένας φοβερός καλλιτέχνης, αλλά και μια ψωνάρα άνευ προηγουμένου. Αν ήταν λίγο πιο ελαφρύ το έργο, θα μπορούσε να καταντήσει γραφικός. Αλλά είναι γκροτέσκος κι όχι κωμικούλης», λέει.

Φέτος που ο κόσμος λόγω κρίσης ενδεχομένως έχει ανάγκη πιο ελαφριά θεάματα, επιλέγετε ένα έργο που μιλάει για εσωτερικές σκοτεινιές και καλλιτεχνικά διλήμματα;

«Σε εποχές κρίσης δεν είμαι σίγουρος για τίποτα. Αλλιώς θα ξέραμε πώς να την αντιμετωπίσουμε. Στην Κατοχή, που ήταν η δυσκολότερη περίοδος, τα θεάτρα ήταν τίγκα. Στην κρίση ο κόσμος διαλέγει καλύτερες παραστάσεις, χωρίς να έχει σημασία αν είναι τραγωδίες ή κωμωδίες».

Είστε αισιόδοξος και ως προς την ίδια τη δημιουργία; Η κρίση θα γεννήσει υψηλότερη τέχνη;

«Δεν είμαι βέβαιος. Είναι ήδη δυσοίωνο το ότι θα κοπούν οι επιχορηγήσεις σε περισσότερα θεάτρα. Αλλά δεν πιστεύω ότι όλα θα τελειώσουν. Εχει περάσει και πιο δύσκολα η Ελλάδα. Μην ξεχνάμε ότι είμαστε η τελευταία χώρα στην Ευρώπη που είχε δικτατορία μέχρι το ’73».

Ποιες από τις αντιφάσεις σε σχέση με την τέχνη που βιώνει ο Ρόθκο σάς αφορούν προσωπικά;

«Δεν ξέρω τι είναι αυτό που σε αφορά στο θέατρο, πέρα από αυτό που παρακολουθείς. Σκεφτείτε ότι όταν το θέατρο γεννήθηκε μιλούσε για τον Οιδίποδα, που είχε γίνει 700 χρόνια πριν. Το θέατρο μιλάει για το τώρα παίρνοντας στα χέρια του μύθους, και όχι επικαιρότητα. Αυτή είναι για τις εφημερίδες. Το θέατρο είναι όπως μαθαίνουν τα παιδιά τη ζωή μέσα από ένα παραμύθι και όχι με μία πραγματικότητα».

Και εσείς, κύριε Παπασπηλιόπουλε, βλέπετε το θεάτρο σαν ένα παραμύθι για παιδιά;

Οδ. Παπασπηλιόπουλος: «Μόνον έτσι. Αν το δεις αλλιώς, αχρηστεύεται ένα τεράστιο κομμάτι της ιστορίας του, όπως το κλασικό ρεπερτόριο. Εργα που μιλάνε, για παράδειγμα, για το τι γίνεται στο Ισραήλ τώρα, είναι σχεδόν δημοσιογραφική γραφή».

Η εποχή του Ρόθκο, πάντως, είναι μια περίοδος μεταβατική για την Αμερική.

Στ. Φασουλής: «Μου έρχεται στο μυαλό ένα παιδί που καταστρέφει το παιχνίδι του γιατί δεν αντέχει την ομορφιά του. Ο Ρόθκο εκείνη την εποχή αποφασίζει να πουλήσει την τέχνη του, το απαύγασμα της ψυχής του στον ναό του καταναλωτισμού και του σουσουδισμού. Το «Κόκκινο» βρίσκεται σε ένα μεταίχμιο εποχής. Και δεν είναι σκοτεινό. Θα ήταν αν ασχολιόταν με το πραγματικό δράμα αυτού του ανθρώπου, ο οποίος, για να πεθάνει, πίνει όλα τα βαρβιτουρικά του κόσμου και κομματιάζει τα χέρια του μέχρι τους αγκώνες».

Ο Ρόθκο τρελαίνεται με την ιδέα ότι γίνεται της μόδας. Θα σας πείραζε να λένε ότι ο Φασουλής είναι της μόδας;

«Θα πω τη φράση του Κοκτό: «Μην τα βάζετε με τη μόδα. Η καημένη, πεθαίνει τόσο νέα». Θα με ενοχλούσε. Είμαι εναντίον της μόδας, αλλά υπέρ του νεωτερικού. Η μόδα γεννιέται για να πεθάνει. Ενός έτους και είναι… γραία. Το νεωτερικό φέρνει κάτι καινούργιο και θέτει τον εαυτό του σε αμφισβήτηση».

Υπάρχει μεταξύ σας η σχέση δασκάλου-μαθητή, όπως στην παράσταση;

«Δεν νομίζω ότι έχω να του διδάξω κάτι. Τον θεωρώ σπουδαίο ηθοποιό, συνένοχο. Δεν έχει τα ελαττώματα της γενιάς του, μόνο τα προτερήματα».

Ποια είναι τα ελαττώματα και τα προτερήματα αυτής της γενιάς;

«Δεν νομίζω ότι είχαμε ποτέ τόσους μαζεμένους καλούς ηθοποιούς στην ηλικία 30-35. Αργύρης Ξάφης, Χρήστος Λούλης, Κωνσταντίνος Παπαχρόνης, Μάκης Παπαδημητρίου, Θανάσης Αλευράς κ.ά. Αυτή η γενιά ξέρει τα μισά από εμάς, αλλά κάνει τα τετραπλά. Μου φαίνεται, όμως, αδιανόητο κάποιοι ηθοποιοί να μη γνωρίζουν τον Λέσινγκ ή τον Μπίχνερ. Αλλά ανεβαίνουν στη σκηνή και παίζουν τα έργα τους καλύτερα από εμάς. Είναι μια δουλευταράδικη γενιά. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν παίρνουν σοβαρά τον εαυτό τους».

Νιώθετε ότι με τα χρόνια χάνετε την ικανότητα ενός πρωτάρη να ρουφάει σαν σφουγγάρι αυτά που βλέπει και ακούει;

«Η μαθητεία μου τελικά κράτησε πολύ. Αρχισα να ψιθυρίζω τη δική μου φωνή μετά το ’93, ενώ είχα βγει στο θέατρο από το ’72. Δεν είχα προσωπικό παίξιμο. Το ’93 ανακάλυψα ότι η ποίηση δεν έχει σχέση με την εξυπνάδα. Νόμιζα ότι με την εξυπνάδα είχα καταφέρει πράγματα. Μέγα ψέμα. Είπε κανείς ότι ο Σεφέρης ήταν έξυπνος ή τι έξυπνες που ήταν η Παξινού και η Λαμπέτη; Η εξυπνάδα είναι για ατζέντηδες, δημοσιογράφους κ.ά. Η τέχνη χρειάζεται ποίηση. Μπορεί να είναι η πιπίλα ενός παιδιού, ένα χαμόγελο, ένας ομοιοκατάληκτος έρωτας, ένας ρόλος».

Ο Ρόθκο βρίσκει διέξοδο από το προσωπικό του χάος στα χρώματα. Εσείς;

Ο. Παπασπηλιόπουλος: «Στο θέατρο και στην οικογένειά μου».

Σ. Φασουλής: «Δεν έχω κοινωνική ζωή γιατί είμαι αδέξιος ή επηρμένος, δεν μου αρέσουν οι συναντήσεις με περισσότερα από έξι άτομα. Αν έχεις ανθρώπους που σε αγαπάνε και το θέατρο, που είναι μεγάλη διασκέδαση, δεν θέλεις τίποτε άλλο. Από την άλλη, όπως έλεγε και η Μελίνα, «δεν υπάρχει λόγος να βγω το βράδυ αν δεν υπάρχει περίπτωση να φλερτάρω»». *

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s