ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΟΥΒΑΡΔΑΣ: «Ζω ένα θρίλερ την ημέρα»

Posted: Ιουλίου 18, 2010 in Χουβαρδάς Γιάννης

ΠΡΟΣΩΠΟ

  • Στην πρώτη συνέντευξή του μετά την ανανέωση της θητείας του, ο διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου μιλάει για το μέλλον της πρώτης σκηνής της χώρας μέσα στην πραγματικότητα των περικοπών αλλά και των συνθηκών τρόμου που επικρατούν στην περιοχή της Αγίου Κωνσταντίνου

ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | Κυριακή 18 Ιουλίου 2010

Τo γραφείο του στο Εθνικό Θέατρο, επί της Αγίου Κωνσταντίνου, παραμένει λιτό, σχεδόν άδειο- στους γαλάζιους τοίχους προστέθηκαν δύο σχέδια του Κτιρίου Τσίλλερ. Ο Γιάννης Χουβαρδάς στη δεύτερη θητεία του στο τιμόνι της πρώτης σκηνής της χώρας δείχνει πιο ήρεμος. Τώρα πια ξέρει: Οι μύθοι κατέρρευσαν και τα («μεγάλα») προβλήματα απορροφούν όλον του τον χρόνο. Μου μιλάει για τις «καθημερινές φωτιές» που καλείται να σβήσει, για τις «στιγμές-θρίλερ» αλλά και για τις επιλογές του, σε πρόσωπα και συνεργάτες, τονίζοντας: «Εγώ είμαι οι επιλογές μου. Δεν μπορώ να τις αρνηθώ επειδή κάποιοι ενοχλούνται».

Επιπλέον είναι οργισμένος- και έχει απόλυτο δίκιο. Το οικοδομικό τετράγωνο του Εθνικού Θεάτρου, κυρίως η είσοδος από Μενάνδρου, έχει μετατραπεί σε επίκεντρο διακίνησης και χρήσης ναρκωτικών. Από το σούρουπο και μετά η κατάσταση γίνεται ανυπόφορη. Η αδιαφορία του κράτους είναι πραγματικά προκλητική. Προτού λάβει «δραστικά μέτρα», αναμένει τις αντιδράσεις της Πολιτείας και κάνει πρόβες στον «Ορέστη» του Ευριπίδη, παράσταση με την οποία θα κατέβει στην Επίδαυρο στις 30-31 Ιουλίου. Και είναι αξιοσημείωτη η εμμονή του στον τραγικό ποιητή, με 12-13 έργα ήδη στο ενεργητικό του (εντός και εκτός Ελλάδος, και όχι μόνο στην Επίδαυρο). Χωρίς να παρεμβαίνει στο κείμενο, το «ερμηνεύει», του δίνει διαστάσεις, αλλά τονίζει: «Δεν προγραμματίζω την ανατροπή».

– Κύριε Χουβαρδά,η επιλογή του «Ορέστη» παραπέμπει στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα;

«Πράγματι, μας θυμίζει πάρα πολλά. Εγώ όμως δεν θέλω να κάνω φθηνούς παραλληλισμούς. Μιλάει από μόνη της η κατάσταση. Μόνον ένας από μηχανής θεός μπορεί να μας σώσει, αλλά δεν υπάρχει».

– Αρα δεν υπάρχει ούτε λύση;

«Ως γνωστόν, ο ποιητής δεν είναι για να δίνει λύσεις, αλλά για να περιγράφει τα αδιέξοδα. Τις λύσεις πρέπει να τις δίνουν εκείνοι που τους ψηφίζει ο κόσμος. Ακόμα ακόμα και οι πνευματικοί ηγέτες δεν έχουν σαν καθήκον να προσφέρουν πρακτικές λύσεις, αλλά να περιγράφουν τα αδιέξοδα, ανοίγοντας ίσως κάποιους πνευματικούς δρόμους φωτός».

– Δεν βλέπετε να αλλάζει κάτι;

«Ολα αυτά τα πρόσωπα, πρωτίστως όμως ο Ορέστης, η Ηλέκτρα και ο Πυλάδης, είναι εγκλωβισμένα στην Ιστορία. Είναι καταδικασμένα να επαναλαμβάνουν τις ίδιες πράξεις, σαν μια ιστορική λούπα… Μπορεί να ακούγεται μηχανιστικό, αλλά η πραγματικότητα το επιβεβαιώνει. Δεν βλέπω να αλλάζουν τα πράγματα, οι άνθρωποι, τα μυαλά. Η εμπειρία, όσο και να μας ταλαιπωρεί, δεν μας συνεφέρνει. Είμαι από τους πεσιμιστές εγώ- ανέκαθεν ήμουν. Αλλωστε στον “Ορέστη” δεν υπάρχει τέλος, και αυτό είναι εφιαλτικό. Υπάρχει αρχή, μέση και πάλι αρχή. Ο τρόμος δεν είναι μόνον αρνητικός, μπορεί να φέρει και κάτι. Αυτή είναι μια ελπίδα».

– Τώρα που σκηνοθετείτε στο Εθνικό αυτολογοκρίνεστε;

«Πάντα γίνεται αυτολογοκρισία. Απλώς στο Εθνικό είμαι πιο προσεκτικός, κυρίως γιατί είμαι και ο καλλιτεχνικός του διευθυντής. Οφείλω να το προστατεύω από τυχόν ακραίες αυθαιρεσίες και ως έναν βαθμό νομίζω ότι το έχω πετύχει. Είμαι υπέρ της αρχής της απόλυτης ελευθερίας και της μη παρέμβασης στο έργο των καλλιτεχνών. Βλέπω κάποιες πρόβες και λέω τη γνώμη μου. Ως εκεί. Στο εξωτερικό υπάρχουν διευθυντές που παρεμβαίνουν έως ότου απαγορεύσουν το ανέβασμά της. Εγώ πιστεύω ότι οι παραστάσεις πρέπει να κρίνονται από το κοινό και οι σκηνοθέτες να αναλαμβάνουν τις ευθύνες των πράξεών τους. Το Εθνικό Θέατρο δεν είναι κατηχητικό ίδρυμα».

– Οταν αναλάβατε τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή, μου είχατε πει «ας με κρίνουν μετά την πρώτη τριετία». Μόλις ξεκινήσατε τη δεύτερη θητεία σας…

«Εγώ τον εαυτό μου τον κρίνω κάθε μέρα, όχι όμως δημοσίως, αλλά εντός των τειχών, στα όργανα που είμαι υπόλογος και βάσει συγκεκριμένων στοιχείων. Εμ μέσως φαίνεται αυτό μέσα από τις πράξεις μου. Θεωρώ ότι είναι ο ασφαλέστερος δρόμος».

– Το πέρασμα όμως από την πρώτη στη δεύτερη τριετία ήταν περιπετειώδες. Νιώσατε ότι η Πολιτεία σάς αμφισβήτησε;

«Βεβαίως, αλλά αυτό δεν μου είναι καινούργιο. Το περίεργο είναι ότι αυτή η αμφισβήτηση βγήκε τη στιγμή εκείνη. Θα ήμουν πανευτυχής αν γινόταν πριν… Ηταν όμως στο ευαίσθητο κενό και προφανώς λειτούργησε, για ευνόητους λόγους. Υπήρχαν ενδιαφερόμενοι, άνθρωποι, θεσμοί, που έκριναν ότι μπορούσαν να με χτυπήσουν πιο εύκολα. Γι΄ αυτό και με ενόχλησε. Προσωπικά πιστεύω στην αμφισβήτηση, χωρίς αυτήν δεν γίνεται τίποτα».

– Το υπουργείο Πολιτισμού την επέτρεψε όμως…

«Δεν ένιωσα αμφισβήτηση από τον υπουργό Πολιτισμού, τον Παύλο Γερουλάνο, όπως δεν ένιωσα και από κανέναν από τους τρεις υπουργούς της Νέας Δημοκρατίας που πέρασαν πριν. Αισθάνθηκα μια διαφορετική οπτική στα πράγματα που έφερε ο νέος υπουργός, η οποία οφείλεται αφενός στην προσωπική του προοπτική και αφετέρου στην καινούργια, πολύ σκληρή πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί. Αν σκεφθεί κανείς ότι όταν πρωτομπήκα στο Εθνικό θεωρούσα εντελώς ανεπαρκή την επιχορήγηση, μπορεί να φανταστεί κανείς σε τι δύσκολη θέση βρίσκεται τώρα το θέατρο. Αποφάσισα να παραμείνω γιατί θέλω να εί μαι σίγουρος ότι ό,τι άρχισε δεν θα κατεδαφιστεί αμέσως και ότι θα μπορέσει το Εθνικό να σταθεί στα πόδια του – γιατί είναι εύκολο να κοπούν…».

– Σκεφθήκατε ότι μέσα από αυτή την αναμονή σάς έσπρωχναν να φύγετε από μόνος σας;

«Αν είχα μανία καταδίωξης, θα το σκεφτόμουν».

– Σας εξέθεσαν όμως. Τελικά χρειάστηκε να βάλετε πολύ νερό στο κρασί σας…

«Πρώτα πρώτα δεν πιστεύω ότι έχω να κάνω με ανθρώπους που δεν έχουν συνείδηση της πραγματικότητας και των ευθυνών τους. Θα υποτιμούσα πολύ τους ανθρώπους του υπουργείου και τους γύρω μου ότι ακολουθούν μια τέτοια πρακτική. Επειτα έχουν μεταβληθεί τόσο πολύ οι συνθήκες. Εχουμε να κάνουμε με μια τεράστια αλλαγή στη ζωή και στην οικονομία της Ελλάδας. Κρίνω ότι αυτό που δίνει τώρα ο υπουργός είναι τιμή προς το Εθνικό. Εκείνος έθεσε το πλαφόν κι εγώ το πάτωμα… Δεν είναι ούτε απειλή ούτε εκβιασμός… Πέρα από αυτό δεν μπορώ να λειτουργήσω».

– Κύριε Χουβαρδά, δίνετε συχνά την αίσθηση μιας απειλής, ότι «θα φύγω… αν δεν».

«Οχι, δεν είναι έτσι. Εχω βάλει μια κόκκινη γραμμή, πέρα από την οποία εγώ δεν θα είμαι χρήσιμος… Παραμένω γιατί πιστεύω ότι σε αυτή τη φάση, επειδή ξέρω τα πράγματα, μπορώ να κρατώ ισορροπίες και να μην καταρρεύσει το σύστημα… Αυτή τη στιγμή που μιλάμε έχω τα ελάχιστα για να συντηρήσω το Εθνικό Θέατρο κι αυτό με τη σειρά του να κάνει στοιχειωδώς μια δημιουργική δουλειά. Αν πάμε πιο κάτω, δεν χρειάζεται ένας τύπος Χουβαρδάς, αλλά ένας τεχνοκράτης, χωρίς συναισθηματισμούς, χωρίς καλλιτεχνικές ανησυχίες και ευαισθησίες… Εγώ δεν απειλώ ότι θα φύγω. Ισα ίσα έχω κάνει τεράστιες προσωπικές παραχωρήσεις».

– Εχετε μετανιώσει;

«Για πολλά έχω μετανιώσει – αλλιώς τα περίμενα κι αλλιώς ήθελα να είναι. Για κάποια άλλα, μάλλον πιο σημαντικά, δεν έχω μετανιώσει. Δεν το περίμενα, αλλά έχω εμπλακεί συναισθηματικά με τον χώρο, με τους ανθρώπους, με την ιστορία που λέγεται Εθνικό Θέατρο, με αυτά τα τρία χρόνια, με το Τσίλλερ όπως το έζησα… Είναι κυρίως συναισθηματικοί οι λόγοι για τους οποίους μένω. Αν τα έβλεπα τα πράγματα ορθολογικά, θα έπρεπε να είχα φύγει».

– Αν ισχύει αυτό, γιατί δεν αφήνετε να διαφανούν τα συναισθήματά σας;

«Πώς δηλαδή; Πρέπει να κρατώ και μια ισορροπία για τον εαυτό μου. Αν αφεθώ τελείως, θα βγω άχρηστος. Μπήκα σε έναν οργανισμό χωρίς ευκαιρίες να πάνε καλύτερα τα πράγματα. Αν δεν τον αγαπούσα, γιατί να έμενα; Νομίζεις ότι κάνω προσωπική καριέρα στο Εθνικό; Ζούμε, σε καθημερινή βάση, στιγμές-θρίλερ. Σβήνουμε συνεχώς φωτιές…».

  • ΠΟΤΕ & ΠΟΥ
  • «Ορέστης» του Ευριπίδη από το Εθνικό Θέατρο,σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά.
  • Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου,Παρασκευή 30 και Σάββατο 31 Ιουλίου.
  • Ωρα έναρξης: 21.00
  • Τιμές εισιτηρίων: 50,45,25, 15 ευρώ.
  • Πληροφορίες στο τηλ. 210 3272.000


  • Ο «Ορέστης» σε απόλυτο αδιέξοδο

«Στην παράστασή μας υπάρχει ένας διαχωρισμός ανάμεσα στα μυθικά πρόσωπα και στον Χορό…Στις περισσότερες αναλύσεις,ο Χορός στον “Ορέστη” θεωρείται εμβόλιμος ή σαν να μην έχει ταιριάξει στο έργο.Εκανα όμως μιαν αντιστροφή,κυρίως ύστερα από μια σειρά τυχαία περιστατικά που συνέβησαν σε μια επίσκεψή μου στην Επίδαυρο μαζί με τον σκηνογράφο.Αποφάσισα να δω το έργο μέσα από τη ματιά του Χορού και να γίνει ο Χορός το πιο σημαντικό στοιχείο.

»Βρέθηκα στην Επίδαυρο μαζί με μαθητές ξένων σχολείων και μπαίνοντας στον χώρο είχαν ταυτόχρονα μιαν αθωότητα, έναν σεβασμό και μια διάθεση ασυνείδητης βεβήλωσης… Ετσι μου γεννήθηκε η ιδέα να δω την ιστορία του Ορέστη μέσα από αυτούς τους νέους- τηρουμένων των αναλογιών, που βρίσκονται σε απόλυτο αδιέξοδο, από λάθη και εγκλήματα που έχουν συντελεστεί από τις προηγούμενες γενιές. Αν δεν υπήρχαν οι φύλακες, αυτοί οι ξένοι μαθητές θα μπορούσαν να μείνουν και σε μια παράσταση. Αυτό λοιπόν συμβαίνει στον “Ορέστη”, όπου ταυτοχρόνως υπάρχουν και κάποια άλλα πρόσωπα, ενσωματωμένα στον χώρο. Η παράσταση ξεκινάει όταν έρθουν σε επαφή με έναν άλλον κόσμο, μιαν άλλη εποχή, κάπως μεταφυσικά. Γίνονται κομμάτι του όλου, συμμετέχουν και στο τέλος επιλέγουν κιόλας προς τα πού θα πάει η ιστορία… Κι όταν τελειώσει αυτή η μεταφυσική εμπειρία, δεν είναι τα ίδια με αυτά που μπήκαν…».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s