Παύλος Χαϊκάλης: Βλέπω οργισμένο τον κόσμο γύρω μου

Posted: Ιουνίου 21, 2010 in Χαϊκάλης Παύλος
  • Ο πολιτικός λόγος του Αριστοφάνη είναι πάντα επίκαιρος, ιδιαίτερα στη σημερινή κρίση της χώρας μας, τονίζει ο Παύλος Χαϊκάλης
  • Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, 20/06/2010

O Παύλος Χαϊκάλης τρέχει διαρκώς αυτόν τον καιρό. Από τη μία, τα γυρίσματα της «Πολυκατοικίας» και του διαχειριστή για την ερχόμενη τηλεοπτική σεζόν· από την άλλη, οι «Ιππής» του Αριστοφάνη και ο ρόλος του αλλαντοπώλη Αγορακρίτου, που τον φέρνουν πρώτη φορά στην Επίδαυρο (2 και 3 Ιουλίου), με σκηνοθέτη τον Βασίλη Νικολαΐδη και ανταγωνιστή του τον Κλέωνα που υποδύεται ο Γιώργος Αρμένης. Αγχος μεγάλο για τη δουλειά δεν έχει ο Παύλος Χαϊκάλης. Περισσότερο έχει για όσα συμβαίνουν στην καθημερινότητα όλων μας. Η κρίση και το αδιέξοδο που ψαλίδισαν την αισιοδοξία μας. «Ποτέ δεν με ενδιέφερε να κάθομαι και να οριοθετώ τον κόσμο γύρω από μένα τον καλλιτέχνη. Αυτού του είδους η μοναξιά δεν με συγκινεί. Οσο για την εγωπάθεια, με απωθεί».

Πρώτη φορά Επίδαυρος. Δεν φοβάμαι. Αυτά τα πράγματα είναι να τα πιάνεις από τα κέρατα και να προχωράς. Νιώθω ωραία που κατεβαίνω με ένα τόσο επίκαιρο έργο, ειδικά τώρα που περνάμε αυτήν την πολιτική και οικονομική κρίση. Οι «Ιππής» είναι το πρώτο πολιτικό έργο του Αριστοφάνη στο οποίο στηλιτεύει ονομαστικά τους δημαγωγούς της εποχής του και συγκεκριμένα τον Κλέωνα. Κέρδισε το πρώτο βραβείο, ενώ την ίδια εποχή αποφασίστηκε να μην αναφέρονται ονόματα πολιτικών στους θεατρικούς αγώνες. Είναι η πιο ωμή πολιτική του κωμωδία. Καταπιάνεται με τα άμεσα πολιτικά προβλήματα: πώς θα αλλάξει η «κυβέρνηση» της Αθήνας. Στηλιτεύει το γεγονός του πολιτικού συστήματος της εποχής και βρίσκει τρόπο να κατατροπώσει τον δημαγωγό. Σε μια πολιτεία όπου κυριαρχεί η φαυλότητα, μόνο με τα ίδια μέσα την πολεμάς.

Ο αλλαντοπώλης είναι ένας βρώμικος τύπος. Λαϊκός, άγριος, χυδαίος, αγράμματος, απαίδευτος. Χρησιμοποιεί τα ίδια κόλπα του Κλέωνα, αλλά έχει επίγνωση αυτού που κάνει. Στο τέλος γίνεται άνθρωπος. Η κακοδιαχείριση, οι ατασθαλίες της εξουσίας, η παρακμή της χώρας είναι επικαιρότητα του 424 π. Χ. που διδάχθηκε το έργο, αλλά και του 2010. Αλλάξαμε τρία-τέσσερα πράγματα, αλλά ούτε μοντερνιές έχει η παράσταση του Βασίλη Νικολαΐδη ούτε εξυπνάδες και δήθεν εκδοχές. Ο αλλαντοπώλης είναι ο οργισμένος τύπος που μπαίνει σε έναν αγώνα με την εξουσία. Στις μέρες μας είναι ο οργισμένος λαός που έχει κάθε διάθεση να κονταροχτυπηθεί με την εξουσία, αντιμετωπίζοντάς την με τον ίδιο τρόπο που του συμπεριφέρθηκε κι εκείνη.

Εχουμε οργισμένο λαό. Βλέπω τον κόσμο γύρω μου. Μοιάζουν να είναι στο χείλος του ποτηριού. Μια σταγόνα ακόμη και μετά… μπαμ. Είμαστε σε άσχημη κατάσταση, μην κλείνουμε τα μάτια. Το πολιτικό τοπίο μοιάζει σαν την ηφαιστειακή στάχτη της Ιρλανδίας. Σε μας είναι ολόκληρος βούρκος που δεν καθάρισε δεκαετίες. Είχαμε μιαν ευδαιμονία παρεξηγημένη. Το πέρασμα από τη συντηρητική παράταξη στο ΠΑΣΟΚ δημιούργησε μια άνεση που δεν είχε βάσεις να την αντέξει. Νομίσαμε ότι ήρθε «Ο λαός στην εξουσία», αλλά δεν ήρθε ποτέ. Και να τώρα που ο λαός δεν έχει τι να πιστέψει. Το κόμματα γίνονται κομμάτια, όσο για τα οράματα, ποτέ δεν ήταν καθαρά. Φοβάμαι πολύ το πίσω που θα γυρίσουμε.

Ηθελα να κάνω τους άλλους να γελούν. Απ’ αυτό ζούσα. Αντί να μου λένε «μπράβο, είσαι καταπληκτικός», μου αρέσει να ακούω «με κάνεις να γελάω, να ξεφεύγω μαζί σου». Η κωμωδία είναι το πιο δυνατό υλικό για να περάσεις πράγματα ουσίας. Ο κόσμος νομίζει ότι οι κωμικοί είμαστε μες στην τρελή χαρά. Οτι δεν μας αγγίζει τίποτα. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Την κλίση μου για το επάγγελμα αυτό πρώτα την διέκριναν οι φίλοι μου και μετά την πίστεψα εγώ. Οι συμμαθητές και οι παρέες μου με παρότρυναν να γίνω ηθοποιός. Δεν σκεφτόμουν κάτι τέτοιο ούτε είχα το περιθώριο για όνειρα. Γεννήθηκα στο Κατάκωλο Ηλείας, ο πατέρας μου πέθανε νωρίς, η μητέρα αρρώστησε και ο αδερφός μάς στήριζε. Εκείνος έτρεχε. Στην Πάτρα όπου πήγαμε, εγώ συντηρούσα το σπίτι. Μαγείρευα από τα 13.

Ο ήρωας του εαυτού μου ήμουν εγώ. Είχα πάρει από νωρίς τη ζωή στα χέρια μου και δεν είχα καιρό για ήρωες. Επρεπε να επιβιώσω. Δεν είχα περιθώρια να παίζω, να φανταστώ. Απλώς δούλευα και οραματιζόμουν ένα καλύτερο τρόπο ζωής για μένα και την οικογένειά μου. Δεν ένιωσα τη ξεγνοιασιά. Δούλεψα από σερβιτόρος πιτσιρικάς μέχρι ντετέκτιβ μετά τον στρατό. Τη Σχολή Θεοδοσιάδη την τελείωσα πριν από το στρατό. Συχνά μου λένε ή γράφουν ότι έχω τη στόφα των παλιών κωμικών. Μακάρι να είναι έτσι. Με ρωτούν για ρόλους και έργα. Σημασία δεν έχει τι θέλω να κάνω εγώ, αλλά αν θα υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες για να γίνει και με ποιους. Μπορεί να θέλω να παίζω τον Αντρέι στις «Τρεις αδερφές» ή τον «Καλό στρατιώτη Σβέικ». Ομως υπάρχουν συνθήκες για οράματα σε αυτή τη χώρα; Είτε είναι κοινωνικά είτε καλλιτεχνικά. Παράγοντες καθορίζουν τα οράματα, παρέες το ρεπερτόριο των κρατικών σκηνών, οπότε ας προσγειωθώ.

Ζω απ’ αυτή τη δουλειά. Δεν έχω οικονομικά στηρίγματα πίσω μου, ανθρώπους ή συστήματα. Εργάζομαι όπως όλοι που δεν έχουν πλάτες, έχουν όμως άγχος για την εποχή της σύνταξης. Τώρα ειδικά που νιώθουμε ότι πρέπει να δουλεύουμε μέχρι θανάτου. Το «παλεύεις για τη ζωή» το γνωρίζω από μικρός. Παλιά στη δουλειά μας, ένας πρωταγωνιστής έπαιζε σε 3 – 4 ταινίες και μπορούσε να αγοράσει ένα οικόπεδο. Σήμερα ούτε το σινεμά ούτε η τηλεόραση προσφέρουν τόσα χρήματα. Κάποιοι μπορεί να τα παίρνουν, αλλά η πλειοψηφία όχι. Αν βάλεις και την εφορία, που είναι συνεταίρος σου, πρέπει πάντα να δουλεύεις στην πρώτη γραμμή. Στο παρελθόν, ήταν λιγότεροι και οι καλλιτέχνες και υπήρχε δουλειά συνεχόμενη. Ο κόσμος πήγαινε και θέατρο και σινεμά. Σήμερα δεν είναι το ίδιο. Φοβάμαι το μέλλον τι θα φέρει σε όλους μας.

Ο Κρέων στην Αντιγόνη. Είναι κάτι που θέλω να παίξω. Ο ηθοποιός βλέπεις έχει ανάγκη να παίζει διαφορετικά πράγματα. Το αντίθετο απ’ αυτό στο οποίο διακρίνεται. Η μοναχική πορεία προς τον θάνατο αυτής της ηρωίδας με συγκινεί όπως οι κωμικές εκφάνσεις που έχει ο Κρέων. Γιατί στην απόλυτά της η εξουσία γίνεται κωμική. Εχω πάθος με τους αρχαίους. Τα έχουν πει όλα. Να, οι «Ιππής» που θα παίξω ήταν το πρώτο έργο που είχα διαβάσει από τον Αριστοφάνη, σε μετάφραση του Θρασύβουλου Σταύρου.

Ημουν τυχερός. Η πρώτη βοήθεια ήρθε από τον σχολάρχη μου τον Γιώργο Θεοδοσιάδη. Οταν τελείωσα τον στρατό, με κάλεσε να παίξω «Το τέλος του ταξιδιού» στο «Αμιράλ». Ηταν και η πρώτη μου επιτυχία. Εκεί με ανακάλυψαν οι συνάδελφοι. Γιατί αυτοί σε στηρίζουν. Στη ζωή ό, τι είναι να συμβεί θα γίνει. Απλώς αξιοποίησα αυτό που μου δόθηκε. Πάλεψα πολύ, αλλά είχα στόχους. Δεν νομίζω ότι χαλαλίστηκα σε πράγματα ανούσια για οικονομικούς λόγους. Κι αν έκανα κάποια λάθη στην καριέρα μου, έχω αυτογνωσία. Οδηγός μου ήταν οι κουβέντες του Τσαρούχη: πάντα οι στόχοι σου να είναι πολύ ψηλά. Μπορεί το βέλος να μην πετύχει τον στόχο, αλλά τουλάχιστον θα έχει φύγει πολύ ψηλά.

  • Το θέατρο, οι ηθοποιοί, ο μισθός, η τηλεόραση

Το θέατρο είναι ένα κορεσμένο επάγγελμα, που συνεχώς ζητάει κόσμο. Ομως οι ηθοποιοί–ηθοποιοί είναι ελάχιστοι. Είναι όπως το αλεύρι που το κοσκινίζεις. Στο τέλος, στη σήτα πάνω, μένουν ελάχιστοι κόκκοι. Το ξεκαθάρισμα γίνεται κάθε χρόνο. Και κάθε χρόνο βγαίνουν πολλοί. Και δεν μιλάω για το θέατρο που καλύπτεται κυρίως από ένα βασικό μισθό και σε λίγο κι αυτός θα καταργηθεί, αλλά για την τηλεόραση. Τα παιδιά τρέχουν, συχνά τα στηρίζουν οι γονείς, και καλά κάνουν. Μπορεί να τους βγει σε καλό η προσπάθεια. Το θέατρο είναι έκφραση και μια κοινωνία πρέπει να εκφράζεται. Το καλό υλικό πάντα θα βγει στο φως. Οταν δεν βγει, όμως, καλύτερα να διαλέξουν κάτι άλλο.

Η παράσταση είναι παραγωγή της Θεατρικής Διαδρομής, σε συνεργασία με το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s