Ευριπίδης, ο σύγχρονός μας

Posted: Ιανουαρίου 9, 2010 in Θεοδωρόπουλος Βαγγέλης
  • Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος

Με την αντιπολεμική τραγωδία του Ευριπίδη «Τρωάδες» σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου και με τη Λυδία Κονιόρδου ως Εκάβη κάνει ποδαρικό την Τετάρτη το Θέατρο του Νέου Κόσμου στην Κεντρική Σκηνή του. Γι’ αυτή την κλειστού χώρου παράσταση αρχαίου δράματος μιλάει ο δημιουργός του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος.

  • Το καλοκαίρι του 2008 είχατε ανεβάσει «Τρωάδες» στην Αλβανία. Γιατί ξαναασχολείστε με την ίδια τραγωδία τόσο σύντομα, στην ελληνική της εκδοχή βεβαίως;

«Αυτά είναι μεγάλα έργα, που δεν τελειώνουν μ’ ένα ανέβασμα. Ακόμα και τώρα, ύστερα από ένα εξάμηνο που με είχε απασχολήσει η αλβανική παράσταση κι άλλους πέντε μήνες που δουλεύω την τωρινή, ο Ευριπίδης μού επιφυλάσσει συνεχώς εκπλήξεις. Η αλβανική εμπειρία ήταν πολύτιμη, γιατί είχα την ευκαιρία να δω σε μια έτοιμη παράσταση τι ήθελα να κρατήσω και τι να πετάξω. Σπάνια πολυτέλεια για μας στο θέατρο, που δεν μπορούμε να γράφουμε και να σκίζουμε με την ευκολία που το κάνουν οι λογοτέχνες ή οι ζωγράφοι».

  • Πόσο διαφορετική είναι η προσέγγισή σας;

«Η σκηνοθετική γραμμή είναι στον ίδιο άξονα. Ωστόσο στην εφαρμογή της είναι διαφορετική, και γιατί είναι πιο προχωρημένη η ανάγνωση και γιατί δουλεύω με άλλους ηθοποιούς, που είναι πιο εύκολη η επικοινωνία μαζί τους, γιατί γίνεται στη γλώσσα μας. Εξάλλου τους περισσότερους τους ξέρω, έχω ξαναδουλέψει μαζί τους. Πίστευα και πιστεύω ότι το τραγούδι έχει μεγάλο ρόλο στον πόνο και γι’ αυτό τον λόγο ήθελα τα στάσιμα να τραγουδιούνται. Στην αλβανική παράσταση χρησιμοποίησα αλβανική πολυφωνική μουσική και αυτό λειτούργησε πολύ ταιριαστά. Υπάρχει και τώρα πολυφωνική μουσική, και πάλι χωρίς μουσικά όργανα, όχι όμως αναγνωρίσιμα ηπειρώτικα, αλλά καινούργια μουσική από τον Τάκη Φαραζή, όπως και καινούργιες χορογραφίες από την Αγγελική Στελλάτου».

  • Υπάρχει κάποια διάθεση «εκσυγχρονισμού»;

«Υπάρχει μια «νεοπατριωτική» αντίληψη τα τελευταία χρόνια που καταργεί την καλλιτεχνική ελευθερία κι αυτό το βρίσκω ολέθριο. Πιστεύω πως οι παραστάσεις κρίνονται εκ του αποτελέσματος, είτε είναι μοντέρνες είτε πιο συντηρητικές. Δεν έχει κανένα νόημα να προσπαθεί κανείς να εξορίσει το σήμερα από μια παράσταση. Προσωπικά, με απασχολεί πολύ να καταλάβω τη σύνθετη σκέψη του Ευριπίδη. Είναι πολύ σύγχρονος από μόνος του, δεν χρειάζεται ιδιαίτερες επεξηγήσεις για να περάσει στο κοινό. Οσο πιο βαθιά τον κατανοείς τόσο πιο απλά φτάνει στον κόσμο. Ο Ευριπίδης μάς δείχνει τον άνθρωπο σε ακραίες συνθήκες της ζωής. Κι επειδή αυτά τα οριακά συναισθήματα δεν αλλάζουν μέσα στους αιώνες, βρίσκω βαθιά συγγένεια με τις αφηγήσεις απλών ανθρώπων που συγκέντρωσε η Ελλη Παπαδημητρίου στον «Κοινό Λόγο», που είχα ανεβάσει πριν από 12 χρόνια. Υπάρχει μια υπόγεια σχέση ανάμεσα στις δύο παραστάσεις».

  • Ο κλειστός χώρος ταιριάζει για αρχαία τραγωδία;

«Ναι, και ιδιαίτερα στις «Τρωάδες». Τα τραγικά μεγέθη αυτού του έργου, όπως και τα ανθρώπινα συναισθήματα, προσεγγίζονται πιο φυσιολογικά, με ακρίβεια ημιτόνιου, στον κλειστό χώρο, χωρίς να πέφτει κανείς στην παγίδα μιας εξωτερικής εκφοράς, όπου συχνά σε οδηγεί ο ανοιχτός χώρος. Ισως να μας έρθει πιο ομαλά το άνοιγμα που απαιτείται όταν το καλοκαίρι, με το καλό, θα προσαρμόσουμε την παράσταση για να παιχτεί σε αρχαία θέατρα».

  • Στις «Τρωάδες» τι είναι πιο έντονα; Τα δεινά του πολέμου; Η εξαθλίωση των ηττημένων; Τα βάσανα της προσφυγιάς;

«Ο Ευριπίδης κουβαλάει πολλή οργή, πολύ θυμό, που εκφράζεται μέσα από τον λόγο των Τρωαδιτισσών. Οταν σ’ έναν πόλεμο ξεπερνιούνται όλα τα όρια και φτάνουμε σ’ ένα «ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ», υπάρχουν όλα αυτά που ρωτάτε και ταυτόχρονα είναι λίγα. Ο ποιητής υπονομεύει, κριτικάρει, ειρωνεύεται τα πάντα, γι’ αυτό και δεν ήταν συμπαθής στην εποχή του. Και πάνω απ’ όλα τη δημοκρατία, για την οποία υπερηφανεύονταν πολύ οι Αθηναίοι και δίκαια τη θαυμάζει η ανθρωπότητα. Ομως η δημοκρατία που είναι μόνο για μας, που δεν σέβεται τον Αλλο, δημοκρατία με επεκτατικούς πολέμους, απέχει πάρα πολύ από ένα ιδανικό πολίτευμα. Σήμερα, με όλη την εξέλιξη του θεάτρου και κυρίως μετά τον Μπέκετ, ο Ευριπίδης είναι απόλυτα κατανοητός και σύγχρονος. Πέρσι ανέβασα το «Motortown», ένα πολύ καλό σύγχρονο εγγλέζικο έργο που μιλάει για το πώς ο πόλεμος οδηγεί τους ανθρώπους στην τρέλα: νικητές και ηττημένους. Ο Ευριπίδης τα έχει πει αυτά σ’ ένα μονόλογο στις Τρωάδες. Αυτό είναι το μεγάλο θέατρο».

  • Συνεργάζεστε για πρώτη φορά με τη Λυδία Κονιόρδου. Τι το ιδιαίτερο έχει; Τι εκτιμάτε σ’ αυτή;

«Οτι είναι ένα φυσικό φαινόμενο, με μεγάλο ταλέντο αλλά και πολλή δουλειά από πίσω. Εκτιμώ το πάθος που έχει για την αρχαία τραγωδία».

  • Στις «Τρωάδες» κυρίαρχη είναι η παρουσία των γυναικών. Το συναίσθημα και το πάθος είναι περισσότερο έντονο σ’ αυτές; Πώς τα βγάζετε πέρα με τόσες γυναίκες;

«Δεν θα έλεγα ότι είναι περισσότερο συναισθηματικές, αλλά ότι η κοινωνία τούς επιτρέπει, καμιά φορά τούς επιβάλλει, την πληθωρική έκφραση κάποιων συναισθημάτων (όχι σ’ όλες), ενώ «οι άντρες δεν κλαίνε», όπως λέει και το τραγούδι, πρέπει να είναι συγκρατημένοι. Εν πάση περιπτώσει, δεν είναι απλό να δουλεύεις με 10 γυναίκες, αν και θα έλεγα ότι με βοηθάει το χιούμορ μου, όταν δεν ξεπερνάει τα όρια».

  • Παρά την κρίση, ο θεατρικός «οργασμός» συνεχίζεται στην Αθήνα. Σκεπτικιστής ή αισιόδοξος για το τι μέλλει γενέσθαι το 2010 στη δική σας στέγη και στο θεατρικό τοπίο γενικότερα;

«Οχι απλά σκεπτικιστής, τρομοκρατημένος είμαι. Πρέπει να επανεξετάσω πολλά πράγματα για το πώς λειτουργούμε». *

  • infoΜετάφραση Παντελής Μπουκάλας, σκηνικό-κοστούμια Αγγελος Μέντης, φωτισμοί Σάκης Μπιρμπίλης. Παίζουν ακόμη οι Γιάννης Τσορτέκης (Ταλθύβιος), Μαρία Καλλιμάνη (Ανδρομάχη), Μαρία Κίτσου (Κασσάνδρα), Μιχάλης Οικονόμου (Μενέλαος), Ιωάννα Κανελλοπούλου (Αθηνά), Αμαλία Τσεκούρα (Ελένη), Ορέστης Τζιόβας (Ποσειδώνας). Τον Χορό αποτελούν οι Δήμητρα Λαρεντζάκη, Αιμιλία Βάλβη, Ειρήνη Τζανετουλάκου, Ελίτα Κουνάδη. Συμμετέχει ο μικρός Μιχάλης Καφούσιας.
  • Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΙΔΑΛΗ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 9 Ιανουαρίου 2010
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s