Η οικογένεια είναι μηχανή προπαγάνδας του εαυτού της

Posted: Νοέμβριος 21, 2009 in Ρίντλεϊ Φίλιπ

  • Πριν από 19 χρόνια ένας άσημος Βρετανός performance artist, ο περίφημος σήμερα Φίλιπ Ρίντλεϊ, με την ταινία «Διάφανο δέρμα» έκανε σινεφίλ και κριτικούς να μιλούν για τον «νέο Ντέιβιντ Λιντς».

Η Θέμις Μπαζάκα (μάνα) ανάμεσα στους δυο γιους της (Γιώργη Τσαμπουράκη και Θανάση Δόβρη) στην παράσταση που σκηνοθέτησε η Βίκυ Γεωργιάδου

Η Θέμις Μπαζάκα (μάνα) ανάμεσα στους δυο γιους της (Γιώργη Τσαμπουράκη και Θανάση Δόβρη) στην παράσταση που σκηνοθέτησε η Βίκυ Γεωργιάδου

Πέρασαν χρόνια έκτοτε. Συνέχισε να ζει στο ανατολικό Λονδίνο, στο σπίτι όπου γεννήθηκε. Συνέχισε να γράφει «σκοτεινές», αισθαντικές ιστορίες που γίνονταν ζωγραφικοί πίνακες, ταινίες, θεατρικά έργα, βιβλία για παιδιά αλλά και στίχοι για τραγούδια.

Ωσπου το 2007 ήρθε η ώρα η βρετανική σκηνή να τρανταχτεί δυνατά απ’ το έργο του «Φύλλα από γυαλί». Τη θεατρική «βιογραφία» μιας υγιούς, κατά τα φαινόμενα, οικογένειας, που βαθμηδόν «ξεγυμνώνεται» για να αποκαλυφθεί η «βόμβα» νοσηρότητας πάνω στην οποία ζει.

«Η σχέση μου με τον μικρότερο αδελφό μου αποτελεί τον πυρήνα των ηρώων μου», λέει ο Φίλιπ Ρίντλεϊ

«Η σχέση μου με τον μικρότερο αδελφό μου αποτελεί τον πυρήνα των ηρώων μου», λέει ο Φίλιπ Ρίντλεϊ

Το έργο ανεβαίνει σήμερα για πρώτη φορά στη χώρα μας στο «Απλό Θέατρο», σε σκηνοθεσία Βίκυς Γεωργιάδου. Τη μητέρα υποδύεται η Θέμις Μπαζάκα, τους γιους οι Γιώργης Τσαμπουράκης και Θανάσης Δόβρης και τη νύφη η Μαρία Παρασύρη.

Δεξιοτέχνης των διαλόγων, των υπαινιγμών και της απόδοσης υπόγειων ψυχικών «ρευμάτων», ο Ρίντλεϊ διαχειρίζεται στο έργο του πολυπρισματικά το ζήτημα της μνήμης. Εχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι αρχικά αποσιωπούνται τα πάντα. Σιγά σιγά προσκρούουμε πάνω στις καλά κρυμμένες «νάρκες» του επικίνδυνου «Φύλλα από γυαλί». Στην αυτοκτονία του πατέρα. Στον κατ’ εξακολούθηση βιασμό ανηλίκου επί πληρωμή, με θύμα τον μικρό αδελφό και ηθικό αυτουργό τον μεγάλο. Στους τόνους από ψέματα που «βιώνει» ως αληθινά η μάνα.

Ο Ρίντλεϊ διαρκώς κάτι γράφει ή ετοιμάζει. Πρόσφατα ολοκλήρωσε τη νέα του ταινία «Heartless».

  • Να ξεκινήσουμε από τον τίτλο του έργου, «Φύλλα από γυαλί». Διαρκώς επανέρχονται στο κείμενο ως αντικείμενα ξεχωριστά και το γυαλί και τα φύλλα. Συμβολίζουν τελικά κάτι;

«Είναι επικίνδυνο να απαντήσω. Το έργο δεν είναι παζλ, στο οποίο κάθε αντικείμενο ή εικόνα έχει συγκεκριμένο νόημα. Μόνο αν «ξεκλειδώσεις» τα νοήματα θα το κατανοήσεις τελικά. Σκοπός του θεατρικού μου, όπως κάθε έργου τέχνης, είναι η αφύπνιση συναισθημάτων. Αλλά, ναι, τα φύλλα είναι απόηχοι του φθινοπώρου, της εποχής που η φύση πεθαίνει. Και το γυαλί είναι κομμάτι μιας φανταστικής αίσθησης. Υπονοεί και εμπεριέχει το φως και τις αντανακλάσεις του».

  • Στο κέντρο του έργου βρίσκεται η σχέση των δύο αδελφών. Εκ πρώτης όψεως μοιάζει να αγαπιούνται. Σιγά σιγά αναδύονται οι άρρωστες σχέσεις τους, που τις έχετε πολύ δουλέψει. Σας προβληματίζουν και στο σινεμά οι σχέσεις αδελφών.

«Το «Φύλλα από γυαλί» στην πραγματικότητα είναι κομμάτι μιας θεατρικής τριλογίας μου με θέμα τα αδέλφια. Εχω κι εγώ έναν αδελφό, τέσσερα χρόνια νεότερό μου. Υποθέτω, πλησιάζω την ηλικία όπου επιστρέφεις στα παιδικά βιώματα και συνειδητοποιείς ότι ο αδελφός σου τα έβλεπε όλα πολύ διαφορετικά από σένα».

  • Το θέμα της μνήμης βρίσκεται στο κέντρο της δραματουργίας σας. Και στο «Φύλλα από γυαλί», κάθε ήρωας θυμάται τελείως διαφορετικά τα γεγονότα που έχουν συμβεί.

«Μνήμη είναι αυτό που επιλέγουμε να διασώσουμε στο χρόνο. Ή, αν προτιμάτε, αυτό που επιλέγουμε να μη θυμόμαστε. Οι αναμνήσεις του αδελφού μου για τα παιδικά μας χρόνια είναι απολύτως αληθινές και ας διαφέρουν εντελώς απ’ τις δικές μου».

  • Μοιάζει να περιγράφετε τους ήρωες του έργου σας. Ησασταν με τον αδελφό σας το πρότυπό τους;

«Η σχέση μας αποτελεί τον «πυρήνα» της σχέσης των ηρώων μου».

  • Πάντα αντλείτε υλικό απ’ τη ζωή σας;

«Ναι. Είναι δεδομένο. Με έχει επηρεάσει πολύ που η μητέρα μου, για να φέρω ένα παράδειγμα, που είναι ισχυρότερη προσωπικότητα από τον πατέρα μου».

  • Παραμένει ένα μεγάλο ζήτημα στο έργο, το ποιος λέει τελικά αλήθεια και ποιος ψεύδεται. Για ποιο λόγο ο μεγάλος αδελφός, ο Στίβεν, παρέσυρε τον μικρό στο σπίτι του Κυρίου Φάντασμα; Για να του δείξει τα ποιήματα του πατέρα τους ή για να τον κακοποιήσει σεξουαλικά; Ποια είναι η αλήθεια τελικά; Ή δεν σας απασχολεί;

«Ο καθένας βλέπει τα γεγονότα με διαφορετικό τρόπο, δεν τα αρνείται. Υπ’ αυτή την έννοια, το έργο μου είναι εξαιρετικά πολιτικό».

  • Με ποιον τρόπο;

«Βλέπουμε τις κυβερνήσεις να διαστρεβλώνουν την αλήθεια για τον πόλεμο, όπως συνέβη για παράδειγμα στο Ιράκ. Η οικογένεια του «Φύλλα από γυαλί» χρησιμοποιεί τις λέξεις σαν όπλα προπαγάνδας. Αυτό κάνουν οι κυβερνήσεις. Το έργο, θα μπορούσες να πεις, αφορά και τις καταστροφικές επιδράσεις του καπιταλισμού. Δείχνει την έλλειψη ψυχής που προκαλεί. Ο ένας αδελφός «πούλαγε» τον άλλο για τα λεφτά».

  • Και η υποκρισία της μάνας όμως είναι ανατριχιαστική. Σε αντίθεση με τον μεγάλο γιο της, δεν νιώθει για τίποτα ενοχή.

«Είναι η «μηχανή» προπαγάνδας του εαυτού της. Μάλιστα πιστεύει κάθε λέξη από την προπαγάνδα αυτή. Είναι η χειρότερη μορφή πολιτικού. Είναι ο Τζορτζ Μπους!».

  • Μια σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι ο πατέρας των δύο αγοριών έχει αυτοκτονήσει.

«Νομίζω ότι είναι καθαρό στο έργο ότι ο πατέρας ήταν ένα από τα πρώιμα «θύματα» του Κυρίου Φάντασμα. Ισως φοβάται ότι η κατάσταση θα ξεφύγει και θα φτάσει στα παιδιά. Ισως ακόμα φοβάται ότι θα κακοποιήσει σεξουαλικά ο ίδιος τους γιους του…».

  • Δεν σας κρύβω ότι βρήκα αρκετές αντιστοιχίες του θεατρικού σας έργου με την ταινία «Διάφανο δέρμα».

«Η τέχνη μοιάζει πολύ με τα όνειρα. Συγκεκριμένα πράγματα εμφανίζονται ξανά και ξανά. Δεν τα σχεδιάζεις».

  • Θα έλεγε κανείς ότι είστε ένα σύγχρονο παράδειγμα αναγεννησιακού ανθρώπου. Γράφετε θεατρικά, σενάρια, στίχους (που έχει μελοποιήσει και τραγουδήσει η PJ Harvey), βιβλία για παιδιά, ζωγραφίζετε. Αναρωτιέμαι, υπάρχει κάτι που συνδέει όλες αυτές τις μορφές τέχνης;

«Εχω περιγράψει τον εαυτό μου με μία μόνο λέξη: παραμυθάς. Εγώ αισθάνομαι πάντα, ό,τι κι αν κάνω, ότι αφηγούμαι ιστορίες. Ολα αποτελούν κομμάτι του ίδιου κόσμου. Αυτό κάνω από παιδί. Ελεγα ιστορίες και ζωγράφιζα για να βρεθώ μέσα σ’ αυτές».

Info: Το «Φύλλα από γυαλί» ανεβαίνει σε μετάφραση Ευάγγελου Τυρόγλου, σκηνικά – κοστούμια Κωνσταντίνου Ζαμάνη και μουσική Κώστα Ανδρέου. *

  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2009
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s