Λευτέρης Βογιατζής: «Πρέπει και ο θεατής να προσπαθεί»

Posted: Νοέμβριος 8, 2009 in Βογιατζής Λευτέρης
  • Ο Λευτέρης Βογιατζής παρατηρεί τη ζωή από μια καρέκλα κουρείου στην παράσταση «Το ύστατο σήμερα». Από την ίδια καρέκλα μάς μιλάει και για τη νέα κυβέρνηση, τις επιχορηγήσεις και τις ιδιοτροπίες του
  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ – φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Επτά, Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2009
  • Σας αρέσουν οι κακές ειδήσεις; Εμένα ναι. Αν τις θέλετε, θα σας τις πω. Γιατί τις προτιμώ; Μου αρέσει η οδύνη, το χάος; Οχι, καθόλου. Απλώς, νομίζω ότι οι άνθρωποι είναι πολύ πιο ωραίοι πεσμένοι καταγής παρά όρθιοι»…

Ο Λευτέρης Βογιατζής στον ρόλο του πελάτη και ο Δημήτρης Ημελλος ως κουρέας στο έργο του Χάουαρντ Μπάρκερ «Το ύστατο σήμερα», που ανεβάζεται στο ανακαινισμένο «Θέατρο της Οδού Κυκλάδων».

Ο Λευτέρης Βογιατζής στον ρόλο του πελάτη και ο Δημήτρης Ημελλος ως κουρέας στο έργο του Χάουαρντ Μπάρκερ «Το ύστατο σήμερα», που ανεβάζεται στο ανακαινισμένο «Θέατρο της Οδού Κυκλάδων».

Είναι η πρώτη φράση που απευθύνει μετά από παρατεταμένη σιωπή ο πελάτης στον κουρέα του, ένας απερίγραπτος αγγελιοφόρος κακών ειδήσεων…

Ο επισκέπτης του κουρείου, ο Δνίστερ, δεν είναι άλλος από τον Λευτέρη Βογιατζή, ντυμένο με λινό κοστούμι, και ο κουρέας, το θύμα του, ο Δημήτρης Ημελλος, φορώντας την άσπρη ποδιά του (σκηνικό-κοστούμια Ελένης Μανωλοπούλου). Το έργο του Χάουαρντ Μπάρκερ «Το ύστατο σήμερα» ανεβαίνει σε μετάφραση Τζένης Μαστοράκη στο ανακαινισμένο «Θέατρο της Οδού Κυκλάδων».

Μέσα σ’ ένα χώρο πλημμυρισμένο από αντικείμενα κουρείου, ο Λ. Βογιατζής καθισμένος στη παλιομοδίτικη καρέκλα, θα «απολαμβάνει» κάθε βράδυ μια οδυνηρή επικοινωνία με τον κουρέα. Η παράσταση με πολλά περάσματα από το φως στο σκοτάδι δεν φέρει καμιά ένδειξη εποχής ενώ οι ήχοι (Θοδωρής Αμπατζής-Σταύρος Γασπαράτος) παραπέμπουν σε ατμόσφαιρα ολικής καταστροφής.

Ο Δνίστερ είναι ψυχρός παρατηρητής, ένα είδος ανιματέρ της ζωής χωρίς συναισθηματικούς περισπασμούς, ένας εμπειρογνώμων ατυχημάτων… Εχει έρθει να ανακοινώσει τα δυσάρεστα. Προετοιμάζει τον κουρέα κυκλωτικά, αυξάνοντας ολοένα τον τρόμο του για τα ανείπωτα.

  • Από αναβολή σε αναβολή

Τον οδηγεί σε άγνωστες περιοχές του εαυτού του. Κάποτε ο σιωπηλός κουρέας επικαλείται την απούσα στον Δνίστερ ηθική, για να βάλει ένα τέλος. Ο άλλος, όμως, θα τον φτάσει επώδυνα και ηδονικά στο ύστατο σημείο αντοχής. Τα βλέμματά τους συναντιούνται μέσα από ένα ειδικό τζάμι-καθρέφτη.

Οι εργασίες στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων θα έπρεπε να είχαν τελειώσει από πέρσι τον Απρίλιο, όμως ο Λ. Βογιατζής κάνει πρόβες σ’ ένα ακόμα μισοέτοιμο θέατρο ανάμεσα σε σκόνες, με συμπρωταγωνίστριες -ποιες άλλες;- τις καθυστερήσεις και τις αναβολές. Και δεν φτάνει το «Υστατο σήμερα». Ο σκηνοθέτης έχει προγραμματίσει για τη σεζόν… τρία ακόμα έργα: το «Πάρτι γενεθλίων» του Πίντερ και το τελευταίο του Δ. Δημητριάδη. Μα θα προλάβει;

«Πάντως, τώρα, δεν φταίω εγώ για τις αναβολές. Είμαι πάντα σ’ ένα γιαπί. Τουλάχιστον το θέατρο έγινε πιο άνετο, λειτουργικό. Η αρχιτέκτων Μυρτώ Μήλιου δούλεψε με σεβασμό στην αρχική ιδέα του Κ. Κρόκου. Τα καθίσματα αποσύρονται αλλά πάλι δεν έχω χώρο αποθήκευσης στην περίπτωση που ήθελα μια παράσταση άλλου τύπου, για λίγο κόσμο ή ορθίους. Η κατάσταση είναι ακόμα τόσο χαοτική, που ξεκινώ πρόβα με τρεις ώρες καθυστέρηση, γιατί πρέπει πρώτα να βγάλω απ’ το μυαλό μου όλα τα γύρω γύρω ώστε να περάσω μετά, με σχετική ηρεμία, στην παράσταση».

– Το έργο μοιάζει εξαιρετικά πολύπλοκο.

«Φιλοσοφικά είναι κοντά στις ιδέες του Νίτσε. Η έννοια της οδύνης και της ομορφιάς που εμπεριέχει απασχολεί τον ήρωα που υποδύομαι. Το μισό έργο παίζεται μέσα απ’ τον καθρέφτη. Αποτελεί δε σπουδαίο μάθημα για την πολυμορφία της μήτρας του ρεαλισμού, που είναι τόσο παρεξηγημένος σήμερα. Μία απ’ τις αρετές ή δυσκολίες του θεάτρου που γράφει ο Μπάρκερ είναι ότι βάζει το θεατή σ’ αυτή την τερατώδη διαδικασία αυτοσυγκέντρωσης: να μη λυγίσει, να επιμείνει. Κάποια προσπάθεια χρειάζεται να κάνει κι αυτός για να ωφεληθεί, δεν νομίζετε;»

  • «Μια ελπίδα την έχουμε»

– Είστε αισιόδοξος με τη νέα κυβέρνηση;

«Χωρίς να έχω καμιά ιδιαίτερη ενημέρωση περί αυτών, ομολογώ ότι τη Δευτέρα μετά τις εκλογές ξύπνησα λίγο πιο ελαφρύς… Μετά, βέβαια, τρόμαξα βλέποντας σε τηλεοπτικό πάνελ κάποιον υφυπουργό να καταδυναστεύει το συνομιλητή του. Μήπως αυτά είναι δείγματα ότι ξανακυλάμε στο χάος; Πάντως, μια ελπίδα την έχουμε. Αλήθεια, δεν είναι ωραίο που είμαστε πια απολιτίκ και προσδοκούμε απλώς τη δράση;..»

– Και με το θέμα των επιχορηγήσεων;

«Τις εισπράττουμε με καθυστέρηση τριών χρόνων. Τώρα χρωστάω λεφτά πρώτη φορά και δεν ξέρω πώς θα το αντιμετωπίσω. Τα επόμενα έργα έχουν πολλά άτομα. Σκέφτομαι ότι αν είχα οικογένεια, δεν θα τα έβγαζα πέρα».

– Αλήθεια, γιατί δεν κάνετε;

«Τι; Να παντρευτώ;.. Μπα, δε νομίζω. Ομως τα παιδιά μου αρέσουν. Εχω βαφτιστήρια. Τα πιλατεύω, τα τρομάζω… Εγώ παλεύω ακόμα μ’ αυτά που πρέπει να κάνω κι όλο αναβάλλω. Να κοιτάξω το πόδι μου, για παράδειγμα. Τον πρώτο μηνίσκο τον έπαθα στο «Σε φιλώ στη μούρη». Ούρλιαξα στη σκηνή και τρελάθηκαν όλοι. Ενα βράδυ στο Μπενάκη χορεύοντας με μια φίλη -δίχως να ξέρω πώς, εγώ δεν χορεύω!- νιώθω ξαφνικά το πόδι μου να εκτοξεύεται, απέναντι, στον Βασιλικό Κήπο… Μετά έκανα εγχείρηση. Και μετά με κτύπησε ένα μηχανάκι στον αστράγαλο».

– Και η υπόλοιπη ζωή σας;

«Κοιμάμαι αργά, ξυπνώ αργά και χάνω τη μέρα. Φεύγω από το θέατρο, πηγαίνω σπίτι και δεν κάνω τίποτα. Την τηλεόραση την κατάστρεψε η καταιγίδα, να διαβάσω δεν μπορώ χρόνια τώρα, ούτε τη μεγάλη μου αγάπη, μυθιστορήματα. Δεν παίρνω χάπια γιατί το έκανα κάποτε με ολέθριο αποτέλεσμα.

»Αντί να κοιμηθώ, έμεινα ξύπνιος σε κατάσταση υπνηλίας να κυνηγάω το γάτο. Δεν θα υπήρχα χωρίς αυτόν. Εκείνος όμως δεν με εκτιμά καθόλου. Με παιδεύει. Ετοιμάζομαι, ας πούμε, για την Ανδρο. Τον φωνάζω, έχω ψάξει σ’ όλο το Λυκαβηττό, έχω χάσει δύο πλοία, τίποτα. Τον βρίσκω σ’ ένα από τα μπαλκόνια μέσα στη γλάστρα να με κοιτάζει ασυγκίνητος. Είναι ο Φανερωμένος επειδή τον βρήκα μωρό, με υποκοριστικό Φανερούλης».

– Σ’ όλα βρίσκεστε σε κατάσταση αγώνα. Στο θέατρο, στην επικοινωνία, ακόμα και με το γάτο…

«Δεν είναι υπέροχο; Πριν ένα χρόνο θα έλεγα ότι είναι κατάρα. Τώρα το βρίσκω απόλυτα φυσιολογικό ν’ αγωνίζεσαι για όλα. Χωρίς κόπο, ανάξια μπορεί να γίνει κάτι;»

– Ερωτεύεστε ποτέ κάτι πέρα απ’ τη δουλειά σας; Δύσκολα σας φανταζόμαστε αφοσιωμένο κάπου αλλού. Σ’ έναν άνθρωπο που να σας έχει πάρει το μυαλό…

«Ελα ντε… Στο θέατρο πάντως αναγκάζομαι να αφοσιωθώ. Δεν είμαι αυτό που αναγκαστικά φαίνομαι. Το ίδιο ισχύει για όλους. Μεγαλώνουμε και δύσκολα συνειδητοποιούμε τη σημασία του χρόνου που φεύγει. Συχνά κάνω σκέψεις πάνω σ’ αυτό, αλλά εγκαταλείπω γιατί η εργασία παραείναι σοβαρή και χρονοβόρα».

  • «Δεν είμαι συγκεντρωτικός»

– Θ’ αναλαμβάνατε ένα θεσμικό πόστο; Π.χ. τη διεύθυνση του Εθνικού Θεάτρου;

«Δεν το σκέφτηκα ποτέ. Αν με ερέθιζε η προοπτική μιας σιγανής αλλά πολύ σημαντικής αλλαγής, ίσως. Αλλιώς δεν υπάρχει κανένας λόγος να διευθύνω την συνέχεια μιας… απρόσκοπτης πορείας. Εχει επίσης σημασία με ποιους θα κάνεις τις αλλαγές. Παρόλο που η φήμη με θέλει συγκεντρωτικό, τίποτα δεν κάνω χωρίς τους άλλους. Κι αν ιντριγκάρω στις πρόβες, είναι για ν’ αναδυθούν γεγονότα. Αλλο αν συχνά αναδύονται και πράγματα δυσβάσταχτα, που με κάνουν να χάνω το χιούμορ μου».

– Εχθρούς έχετε;

«Δεν σου δίνει αξία το να έχεις εχθρούς. Ξέρεις πόσο δυσάρεστο είναι; Γεννιέται μέσα σου ο παράλογος φόβος, από πού κι ως πού με μισούν; Το ίδιο φριχτή είναι η αλαζονεία ότι το «μεγαλείο» σου μπορεί να δημιουργεί εχθρούς. Δηλαδή, μια άθλια παγίδα».

– Μπορεί μια κακή παράσταση να εμφανίσει μέτριο ένα σημαντικό συγγραφέα;

«Πολλές φορές έχει συμβεί αυτό… Εδώ, από την ανία των παραστάσεων, λέγαμε παλαιότερα «ουφ, ο Σέξπιρ». Αυτή είναι η μοναδικότητα του θεατρικού κειμένου: πρέπει να παίζεται. Βλέποντας από παιδί θέατρο διαπιστώνω ότι τάσεις που ανέπτυξα τότε δεν διαφέρουν πολύ απ’ τις σημερινές μου. Με τη μητέρα μου μοιράστηκα και απίθανα κωμικές στιγμές. Ηθελα να την πείθω ότι δεν της άρεσε στ’ αλήθεια αυτό που διατεινόταν ότι της άρεσε σε μια παράσταση. Την ξεγύμνωνα, την εξόντωνα και τελικά την έπειθα».

– Ενα είδος Δνίστερ, δηλαδή…

«Περίπου… Η συναισθηματική απόσταση του Δνίστερ από τα πράγματα είναι απόλυτη, καθαρή. Συχνά μοιάζει σαν να έχει επινοήσει τον κουρέα. Σαν οι δυο τους ν’ αποτελούν ένα πρόσωπο». *

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s