ΤΣΕΖΑΡΙΣ ΓΚΡΑΟΥΖΙΝΙΣ: «Είδα τον “Ζορμπά” σαν ελληνικό γουέστερν»

Posted: Νοέμβριος 4, 2009 in Γκραουζίνις Τσέζαρις
«Ναι, με απασχολεί κι  εμένα η οικολογία. Αλλά  μερικές φορές ξεχνάμε  την
  • Ο διακεκριμένος Λιθουανός σκηνοθέτης Τσέζαρις Γκραουζίνις επανέρχεται στην Αθήνα και ανεβάζει στο Εθνικό μία παράσταση πάνω στον «Ζορμπά» του Καζαντζάκη

Μας ξανάρθε. Για τρίτη φορά. Ο Τσέζαρις Γκραουζίνις. Από την Λιθουανία. Η πρώτη ήταν το 2006 στο «Πορεία» του Δημήτρη Τάρλοου«Δάφνης και Χλόη: Ταξίδι αναψυχής», εξαιρετική παράσταση που παίχτηκε δύο σεζόν. Η δεύτερη, το καλοκαίρι του 2008 – «Περιμένοντας τον Γκοντό» για το Φεστιβάλ Αθηνών. Τώρα τον κάλεσε το Εθνικό Θέατρο. Και ανεβάζει «Ζορμπά»! Την παράσταση «Ζορμπάς, η πραγματική ιστορία», βασισμένη στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά». Το οποίο έχει κυκλοφορήσει στα πέρατα του κόσμου αφότου ο Μιχάλης Κακογιάννης το έκανε ταινία- «Ζorba the Greek» («Ζορμπάς ο Έλληνας»)- και ο Μίκης Θεοδωράκης, με το «συρτάκι» του από τη μουσική της ταινίας, διεθνούς απήχησης τουριστικό στερεότυπο.

  • Δεν φοβάστε πως η επιλογή σας μπορεί να θεωρηθεί κοινότοπη, «τουριστική»;

«Μου αρέσει αυτό που κάνω και δεν φοβάμαι τίποτα. Ο στόχος μου δεν είναι να πολεμήσω με τα στερεότυπα. Ούτε να δημιουργήσω άλλα στερεότυπα. Δεν έχω πρόβλημα με τη «βιομηχανία Ζορμπάς». Κάποιοι διανοούμενοι θα βρουν ίσως πως τη σχολιάζω. Ας το κάνουν.

Εγώ στο βιβλίο, που το θεωρώ πολύ σημαντικό, βλέπω μία ειλικρινή, έντιμη έκθεση των βασικών αναζητήσεων του ανθρώπου. Το διάβασα με τους ηθοποιούς μου στις δοκιμές και προσπάθησα να μεταφέρω σε θεατρική γλώσσα τις δονήσεις που μας προκάλεσε».

Στα σαράντα κάτι, πολύ ψηλός, γεροδεμένος, το κεφάλι ξυρισμένο, βαθιά φωνή, αυτή τη φορά έχει αφήσει και μουσάκι – εντυπωσιακός άντρας. Δεν γελάει συχνά, αλλά όταν γελάει γλυκαίνει. Σκέφτεται πριν μιλήσει αλλά εμπνέει εμπιστοσύνη. Όταν έφτασε με ρώτησε στα ελληνικά: «Τι κάνετε;».

  • Ξανάρθατε. Είναι που σας αρέσουμε στην Ελλάδα; Ή που μας αρέσατε;

«Δεν ξέρω πόσο σας άρεσα. Αλλά σίγουρα εσείς αρέσετε σε μένα». Γελάμε. Ο βοηθός του, ο νέος ηθοποιός Γιάννης Παναγόπουλος, βοηθάει στη μετάφραση.

  • Δεν «δραματοποιήσατε» το κείμενο του Καζαντζάκη. Προφανώς ακολουθήσατε τον ίδιο δρόμο με το κείμενο του Λόγγου στο «Δάφνης και Χλόη». Ποιος είναι αυτός ο δρόμος;

«Ναι, είναι μία μέθοδος παρεμφερής. Αλλά θα χαρακτήριζα «παιχνίδι» τη διαδικασία που ακολουθήσαμε στο «Δάφνης και Χλόη» αν τη σύγκρινα με την τωρινή. Φιλολογικά τα δύο κείμενα τα χωρίζουν έτη φωτός».

  • Το τελικό κείμενο διαμορφώθηκε από όλους τους ηθοποιούς;

«Όχι, εγώ το υπογράφω. Δεν κάναμε devised theatre. Απλώς ώσπου να καταλήξω ακολουθήσαμε μία παρορμητική, χαοτική διαδικασία. Μου αρέσει το χάος».

  • Πόσος Καζαντζάκης θα υπάρχει στο έργο που θα δούμε;

«Θα το χαρακτήριζα «ένα έργο του Τσέζαρις Γκραουζίνις βασισμένο στο έργο του Καζαντζάκη και με πολλά δάνεια από το έργο του Καζαντζάκη». Παρακαλώ, όμως, μην με παρεξηγήσετε. Πιστέψτε με, είμαι πολύ μακριά από τη σκέψη πως είμαι καλύτερος συγγραφέας από τον Καζαντζάκη- μη μείνει αυτή η ιδέα…». Γελάει.

Στο Βίλνιους συνεργάζεται σε μόνιμη βάση με την «Ομάδα Τσέζαρις» που έχουν δημιουργήσει μαθητές του αλλά σκηνοθετεί τακτικά και εκτός Λιθουανίας. Πρόσφατα ανέβασε τον «Βασιλιά Λιρ» του Σαίξπηρ στην Πολωνία, στο περίφημο Θέατρο «Σπολτσέσνι» («Σύγχρονο») του Βρότσλαβ, όπου τώρα σκηνοθετεί ο Μιχαήλ Μαρμαρινός.

  • Αγαπάτε τους ηθοποιούς σας- όλοι το λένε- και οι ηθοποιοί σάς αγαπάνε. Δεν είναι τυχαίο ότι στην τρίτη ελληνική σας παράσταση παίζουν οι επτά από τους εννέα της πρώτης… Θεωρείτε πιο αποδοτικό αυτόν τον τρόπο από τη δικτατορική επιβολή του σκηνοθέτη;

«Η ιδιότητα του σκηνοθέτη εύκολα μπορεί να σου δημιουργήσει συνήθειες δικτάτορα. Ο δικτάτορας όμως χρειάζεται σκλάβους. Κι εμένα οι σκλάβοι δεν μου αρέσουν. Ούτε με εμπνέουν».

ΙΝFΟ«Ζορμπάς, η πραγματική ιστορία»: στην Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου (Κτίριο Τσίλερ, Αγίου Κωνσταντίνου 22-24, τηλ. 210-
5288.170- 1). Αύριο η επίσημη πρεμιέρα. Έως 3 Ιανουαρίου.

Κάτω οι «Πολιτιστικές Πρωτεύουσες»!

  • Το Βίλνιους είναι Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2009. Έχει αυτό δημιουργήσει κάποιες ζυμώσεις;

«Ασφαλώς και όχι» απαντάει κοφτά ο Τσέζαρις Γκραουζίνις.

  • Γιατί «ασφαλώς»;

«Αυτά τα σχέδια είναι υποκριτικές μαλακίες (σ.σ.: η λέξη κατευθείαν στα ελληνικά, ο Γκραουζίνις εξελληνίζεται ταχύρρυθμα!) της ευρωπαϊκής πολιτιστικής πολιτικής. Μου θυμίζουν ανάλογα ιδεολογικά κατασκευάσματα σοβιετικού τύπου. Είναι πολύ αστείο να βάζεις τον πολιτισμό, τις τέχνες σε διαδικασίες εργοστασίου. Θεωρώ πολύ ηλίθιο να λες «αυτή τη χρονιά θα πραγματοποιήσουμε τα πιο σημαντικά καλλιτεχνικά γεγονότα στην τάδε πόλη. Γιατί όχι να τα δημιουργήσουμε και του χρόνου; Ή να τα πραγματοποιούσαμε και πέρσι; Και θεωρώ γελοίο, φαντασία, ταλέντο, έμπνευση να τα στριμώχνεις σε προγράμματα που δημιουργούνται σε γραφεία».

Όσο για τον «Ζορμπά», δεν διστάζει να μιλήσει ανοιχτά.

«Παρ΄ όλες τις ταβέρνες «Ζorba the Greek» και τα συρτάκια συνεχίζω να αγαπώ το βιβλίο. Το είχα διαβάσει το βιβλίο πριν δω την ταινία. Η σχέση μου με την ταινία είναι κάπως πολύπλοκη. Βέβαια έκανε σήμα κατατεθέν τον «Έλληνα Ζορμπά» αλλά είναι αρκετά μακριά από το βιβλίο. Μου άρεσαν πάρα πολύ ο Άντονι Κουίν και η Λίλα Κέντροβα. Μου άρεσαν πολλές από τις ιδέες του Κακογιάννη. Αλλά έχει μείνει στην πλοκή. Στο επίπεδο αυτό είναι πολύ καλή δουλειά. Το είδα σαν ένα γκρίκστερν (σ.σ.: παίζει με το γουέστερν)».

  • Του Γιώργου Δ. Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ: Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2009

//

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s