Ιον Καραμίτρου: «Οι Ρουμάνοι κομμουνιστές είχαν και έχουν φόβο για τον πολιτισμό»

Posted: Οκτώβριος 9, 2009 in Καραμίτρου Ιον
  • «ΕΔΟΥΑΡΔΟΣ Γ’» ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟ ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ

Το πρωτοποριακό Εθνικό Θέατρο Βουκουρεστίου παρουσιάζει σήμερα και αύριο στο Βασιλικό Θέατρο του ΚΘΒΕ τον «Εδουάρδο Γ’» του Σέξπηρ, σε σκηνοθεσία Αλεξάντρου Τοσιλέσκου.

Πρωταγωνιστεί ένας από τους σημαντικότερους ηθοποιούς της Ρουμανίας, ο Ιον Καραμίτρου, διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Βουκουρεστίου και πρώην υπουργός Πολιτισμού (1996-2000). Πρωταγωνίστησε στο θέατρο, έπαιξε σε πάνω από 30 ταινίες, σκηνοθέτησε θέατρο και όπερα εντός και εκτός Ρουμανίας, πρωτοστάτησε στη ρουμανική Επανάσταση του 1989, που έριξε τον Τσαουσέσκου και ήταν μέλος της ρουμανικής Λαϊκής Συνέλευσης. Δεν διορίστηκε διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Βουκουρεστίου. Τον Μάιο του 2005 πήρε μέρος σε ειδικό διαγωνισμό και τον κέρδισε.

  • Υπάρχουν όρια στο τι μπορεί να κάνει ένας σκηνοθέτης με ένα έργο;

«Το θέατρο είναι ελεύθερος χώρος -«κενός χώρος» σύμφωνα με τον Πίτερ Μπρουκ- όπου όλα είναι δυνατά. Φυσικά, ο όρος «όλα» απαιτεί αυστηρότητα, ευπρέπεια και καθαρή προβολή της σύλληψης του σκηνοθέτη προς το κοινό. Κάθε εύρημα είναι νόμιμο εφόσον προέρχεται από μια φιλοσοφική και αισθητική άποψη. Ο «Αμλετ» έχει παρουσιαστεί με τόσους διαφορετικούς τρόπους -με τζιν και σμόκιν, με τη δράση στο παρελθόν ή στο μέλλον- αλλά πάντα μιλάει τελικά για ανθρώπινα ζητήματα. Αν ο σκηνοθέτης πετύχει να κάνει το πλαίσιο πιστευτό, ο σκοπός του έργου έχει εκπληρωθεί».

  • Στην Ελλάδα, το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου θεωρείται ιερός χώρος. Το ίδιο και οι αρχαίες τραγωδίες. Οι Ντιμίτρι Γκότσεφ και Ανατόλι Βασίλιεφ αποδοκιμάστηκαν έντονα από το κοινό για σκηνοθεσίες τους. Τι πιστεύετε;

«Εχω παίξει στην Επίδαυρο στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Αλεξάντρου Τοσιλέσκου, που σκηνοθετεί και τώρα τον «Εδουάρδο Γ'». Ηταν αρχές του 1990. Τα Βαλκάνια σπαράσσονταν από αδελφοκτόνες μάχες. Θάνατος παντού. Ο Τοσιλέσκου παρουσίασε το έργο σ’ αυτό το πλαίσιο. Το παλάτι του Κρέοντα ήταν ένα φλεγόμενο αστικό λεωφορείο, τα κοστούμια μοντέρνα, τα όπλα σύγχρονα αυτόματα. Η τραγωδία, όμως, παρέμενε η ίδια. Είναι ίσως επικίνδυνο, και όχι απαραίτητα επίτευγμα, να αντιμετωπίζεις τα αρχαία κείμενα σαν μουσειακά είδη».

  • Ποιος ο ρόλος του Εθνικού Θεάτρου Βουκουρεστίου στην Ευρωπαϊκή Ενωση;

«Πιστεύω σε στενότερες και ευέλικτες επαφές μεταξύ των εθνικών θεάτρων της Ευρώπης, μέσω διμερών προγραμμάτων, ανταλλαγών, συμπαραγωγών. Ενα εθνικό θέατρο πρέπει να έχει ένα ισορροπημένο ρεπερτόριο με εξαιρετικά διεθνή και εθνικά έργα, κλασικά και σύγχρονα, αλλά να βοηθά και τους νέους συγγραφείς. Στο ρεπερτόριό μας συνδυάζουμε κλασικά έργα (Σέξπιρ, Μολιέρος, Τσέχοφ) με σύγχρονα (Αρθουρ Μίλερ, Ιονέσκο, Τ. Ουίλιαμς). Προσκαλέσαμε καλλιτέχνες και σκηνοθέτες από Γαλλία, ΗΠΑ, Μ. Βρετανία, Ιρλανδία, Ιαπωνία, Γερμανία, Ρωσία. Το «μεγάλο σπίτι» του ευρωπαϊκού θεάτρου πρέπει να βρίσκεται σε διαρκή κίνηση και να μας φέρει όλους σε επαφή».

  • Η Ρουμανία τι έχει να προσφέρει;

«Το ρουμανικό θέατρο έχει επηρεάσει το δυτικό θέατρο ήδη από το ’60 και το ’70. Παραδόξως θα ‘λεγα, επειδή τότε βρισκόταν σε «κατ’ οίκον περιορισμό». Σημαντικοί εξόριστοι Ρουμάνοι σκηνοθέτες εργάστηκαν στη δυτική Ευρώπη και στις ΗΠΑ και γνώρισαν στη Δύση το ρουμανικό θέατρο. Συμμετείχα τότε σε περιοδείες (Φλωρεντία, Δυτικό Βερολίνο, Γαλλία, Μεγάλη Βρετανία, ΗΠΑ) με παραστάσεις που έτυχαν θερμής υποδοχής».

  • Σήμερα τι κατάσταση επικρατεί;

«Μετά το 1989, οι διεθνείς περιοδείες αυξήθηκαν σημαντικά. Μπορούμε πια να σπουδάζουμε στο εξωτερικό. Νέοι Ρουμάνοι ηθοποιοί εργάζονται σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Σπουδαστές από Ιαπωνία, ΗΠΑ και γειτονικές μας χώρες σπουδάζουν θέατρο στη Ρουμανία, μαθαίνουν και μιλούν τη γλώσσα μας. Αυτό κρατά τις γενιές σε επαφή. Στο θέατρο, «κλέβεις» από τους παλαιότερους. Το Εθνικό Θέατρο Βουκουρεστίου έχει πολύ ισχυρό σύνολο ηθοποιών, με πρωταγωνιστές όλων των ηλικιών και οι νέοι ωφελούνται από την εμπειρία των παλαιότερων».

  • Αγωνιστήκατε για την πτώση του Τσαουσέσκου. Ηταν μια βίαιη αλλαγή.

«Αγωνίστηκα για την πτώση του από το πρώτο μου βήμα στη θεατρική σκηνή. Ηταν μια σιωπηλή, υπαινικτική αντίσταση, αλλά μετέτρεψε το θέατρο σε νησί ελευθερίας και ελπίδας. Οταν έφτασε η ώρα, βγήκαμε στους δρόμους. Πολλοί πέθαναν. Εγώ επέζησα κι έμαθα, ακόμα μια φορά, ότι η ελευθερία είναι η υπέρτατη έκφραση του ανθρώπινου πνεύματος».

  • Πόσο δύσκολο έργο είχατε ως υπουργός;

«Προσπάθησα να εφαρμόσω πολιτική κοινής λογικής. Προτεραιότητα ήταν η διάσωση της εθνικής κληρονομιάς, με πάνω από 40.000 μνημεία. Τα περισσότερα είχαν απελπιστική ανάγκη επεμβάσεων. Κατόρθωσα να πάρω εντυπωσιακή χρηματοδότηση κι έθεσα συγκεκριμένη νομοθεσία για τα μνημεία. Κατέθεσα επίσης το νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων».

  • Ποια εμπόδια συναντήσατε;

«Την κομμουνιστική κληρονομιά στη νοοτροπία, στο δημόσιο σύστημα, στην εκτίμηση της εργασίας του ηθοποιού. Αλλά, κυρίως, το μεταφυσικό φόβο για τον πολιτισμό, που η μυστική αστυνομία, η «Σεκουριτάτε» και οι κομμουνιστές είχαν και έχουν ακόμη».

  • Γίνατε δυσάρεστος στους συναδέλφους σας τότε;

«Εγινα μισητός και δυσάρεστος σε μερικούς ανθρώπους και αγαπητός σε άλλους. Σήμερα, μετά από χρόνια, πολλοί με αποθύμησαν».

* Η παράσταση έχει ελληνικούς υπέρτιτλους.

  • Του ΣΑΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2009
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s