Δημήτρης Πιατάς: «Εχουμε ανάγκη τη σημαία μιας ιδέας»

Posted: 13 Ιουνίου, 2009 in Πιατάς Δημήτρης

«Εχουμε ανάγκη  τη σημαία μιας ιδέας»
  • Η συνάντηση με τον Δημήτρη Πιατά έχει οριστεί στο γραφείο του, ένα μικρό χώρο πίσω από τον Πύργο Αθηνών, στο οποίο βρίσκεται συμπυκνωμένη σε αφίσες, βιβλία και οπτικοακουστικό υλικό όλη η πολύχρονη πορεία του στο ελληνικό θέατρο. Σε ένα χώρο όπου «παρά τη φαινομενική του αταξία, επικρατεί απόλυτη τάξη», όπως λέει χαμογελώντας ο ίδιος. Ο Δ. Πιατάς έχει ξαναπαίξει το ρόλο του Σάντσο Πάντσα το 1996 με την Εθνική Λυρική Σκηνή στο Φεστιβάλ Αθηνών, στο ομώνυμο μπαλέτο σε χορογραφία Λεωνίδα ντε Πιάν και Δον Κιχώτη τον Γιώργο Κοτανίδη.

Στη φετινή διασκευή του Γιάννη Καραχισαρίδη, η παράσταση ξεκινά από ένα αληθινό βίωμα του συγγραφέα: τη φυλάκισή του στο Αλγέρι. Ο Θερβάντες μαζί με τον Σάντσο και δέκα ακόμη συγκρατουμένους δραπετεύουν από τη φυλακή όπου είχαν αιχμαλωτιστεί από Βερβερίνους πειρατές. Βρίσκονται σε ένα εγκαταλειμμένο παραλιακό χωριό περιμένοντας κάποιο καράβι να τους πάει πίσω στην πατρίδα τους την Ισπανία. Τις ώρες της αναμονής, ο Θερβάντες και ο φίλος του Σάντσο, με τη βοήθεια των συγκρατουμένων τους, αφηγούνται την ιστορία του Δον Κιχώτη. Οι περιπλανήσεις του ιππότη και υπερασπιστή των καταφρονεμένων ξετυλίγονται στη διάρκεια μιας νύχτας και επηρεάζουν βαθιά όλους όσοι άκουσαν και συμμετείχαν. Οταν ξημερώνει και το καράβι δεν εμφανίζεται, η συντροφιά πρέπει να πάρει αποφάσεις. Ο Θερβάντες, ακολουθώντας τα χνάρια του Δον Κιχώτη, θα πάει εκεί όπου δεν πάει ο νους του ανθρώπου.

  • Ποιος είναι λοιπόν ο Σάντσο Πάντσα;

Είναι ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας. Είναι το αντίθετο του ήρωα. Δεν ονειρεύεται μεγαλεπήβολα πράγματα, δεν έχει καμία προσδοκία πέρα από την καθημερινότητά του, η οποία δεν είναι και η καλύτερη. Δηλαδή, παλεύει για την επιβίωση κι όχι και με πολύ μεγάλη διάθεση γιατί είναι και τεμπέλης, ταλαιπωρείται από τη σύζυγό του, όπως ταλαιπωρούνταν από τον πατέρα του όταν ήταν μικρός. Ο Σάντσο Πάντσα δεν είναι από τους ανθρώπους που θα έγραφαν ποτέ Ιστορία. Θα την παρακολουθήσει, θα πάει παράλληλα με τον ιστορικό ρου, αλλά δεν θα είναι ποτέ ο ήρωας που θα γράψει Ιστορία. Ομως η Ιστορία ναι μεν γράφεται πάντα από τους ήρωες και τους νικητές της ζωής, αλλά δεν θα μπορούσε καν να γραφεί αν δεν υπήρχε η μάζα των πολλών, ασήμαντων ανθρώπων. Ενας πόλεμος ή μια επανάσταση δεν γίνεται από έναν ηγέτη αλλά από πολλούς πολίτες.

  • Οπως κι ένας λογοτεχνικός ήρωας δεν θα είχε αυτή την ιδιότητα αν δεν υπήρχαν μέσα στην πλοκή της ιστορίας οι δευτερεύοντες χαρακτήρες, οι οποίοι δημιουργούν τον καμβά που αναδεικνύει τη μοναδικότητα του ήρωα.

Ακριβώς. Ο Δον Κιχώτης δεν μπορεί να ζήσει χωρίς τον Σάντσο και ο Σάντσο το δηλώνει ότι δεν μπορεί να ζήσει χωρίς τον Δον Κιχώτη Μέσα από τη συναναστροφή του με τον ονειροπόλο, τον τρελό κατά τους άλλους Δον Κιχώτη, ο Σάντσο κάνει την υπέρβασή του. Ερωτεύεται, αγαπάει και περνάει όμορφα μέσα σε αυτή την περιπέτεια του ονείρου. Κι είναι εξαιρετικά σημαντικό αυτό που  μας δείχνει εδώ ο Θερβάντες, ειδικά  σε αυτή την τεχνοκρατική κοινωνία που ζούμε, που μας θέλει να κινούμαστε και να δρούμε μέσα σε ένα προκαθορισμένο, στείρο περιβάλλον. Το δικαίωμα στο όνειρο είναι δικαίωμα κάθε ανθρώπου και όχι μόνο των πρωταγωνιστών στα lifestyle εξώφυλλα και στις διαφημίσεις.

  • Τι μας κάνει να ακολουθούμε έναν άνθρωπο είτε σε επίπεδο συναισθηματικό είτε ιδεολογικό;

Η ανάγκη συντροφικότητας. Υπάρχει αρκετή μοναξιά στην πορεία του ανθρώπου. Οπως έχει πει και ο Καζαντζάκης στην «Ασκητική» του, ο άνθρωπος γεννιέται και πεθαίνει μόνος. Κι αν είναι τυχερός, θα βρει συνοδοιπόρους στο ενδιάμεσο διάστημα.

  • Είναι εύκολο να βρούμε ιδεολογικούς συνοδοιπόρους σε μια εποχή στην οποία πολλοί υποστηρίζουν ότι οι μεγάλες ιδέες έχουν πεθάνει;

Οι ιδέες δεν πεθαίνουν. Οι άνθρωποι που γεννούν τις παλιές ιδέες πεθαίνουν. Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να πιστεύει κάπου, έχει ανάγκη τη φανέλα της ομάδας, τη σημαία μιας ιδέας. Για να συνδιαλαγεί όχι μόνο με τον άλλον αλλά και με τον εαυτό του. Γιατί για να κοιτάξουμε μέσα μας, χρειαζόμαστε το διπλανό μας.

  • Και τι βλέπετε κοιτάζοντας το διπλανό σας; Ποια είναι η κυρίαρχη ιδεολογία της εποχής μας;

Το χρήμα. Που έχει ξεπεράσει σε δύναμη ακόμα και την όποια πολιτική ή κοινωνική ιδεολογία. Ξαφνικά χτύπησαν καμπανάκια σε όλο τον κόσμο γιατί η οικονομία μας αντιμετώπισε πρόβλημα. Γιατί η Κράισλερ και η Τζένεραλ Μότορς δεν πουλάνε πια τόσα αυτοκίνητα όσα πριν από λίγους μήνες. Και με αυτό το θέμα ασχολούμαστε όλοι σε όλο τον κόσμο. Ε, δεν μπορώ να το δεχθώ αυτό ως καλλιτέχνης και συνειδητοποιημένος πολίτης. Δεν μπορώ να δεχθώ ότι το μείζον θέμα της εποχής μας είναι η όποια οικονομική κρίση όταν υπάρχει ο έρωτας, η ποίηση ή ο θάνατος, η πείνα, η δυστυχία. Οι πραγματικές αξίες της ζωής δεν πιστώνονται σε ένα τραπεζικό λογαριασμό. Σε κανένα μουσείο ως τώρα δεν έχω δει ως έκθεμα ένα golden boy. Τα κόκαλά του ή η σκόνη του μπορεί να υπάρχουν με την έννοια της χορηγίας ή δωρεάς μιας έκθεσης. Αλλά το χρήμα αυτό καθαυτό είναι ασήμαντο στην ιστορία του πολιτισμού μας.

  • Στην εποχή της ανάλωσης και της κατανάλωσης, το χρήμα είναι αλληλένδετο με την επιτυχία. Στον «Δον Κιχώτη» ο Θερβάντες πραγματεύεται την αποτυχία.

Ο Σάντσο από μόνος του είναι μια αποτυχία. Και ταυτόχρονα είναι ένας ήρωας. Καμία επιτυχία δεν υφίσταται χωρίς αποτυχία και το αντίθετο. Κάθε επιτυχία εμπεριέχει σπέρματα αποτυχίας και κάθε αποτυχία σπέρματα επιτυχίας. Η σημερινή μου αποτυχία είναι η χθεσινή ή αυριανή μου επιτυχία.

Εσάς τι σας έχουν διδάξει οι αποτυχίες σας;
Να κάνω επιτυχίες. (γελάει)

Info

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΘΗΝΩΝ  28/6, Ηρώδειο.  Πληροφορίες & κρατήσεις εισιτηρίων: Πανεπιστημίου 39, τηλ. 210 3272000 ή στο site http://www.greekfestival.gr. Περιοδεία: 20-21/6 Κοζάνη, 22/6 Καστοριά, 23/6 Δρυμός, 24/6 Τρίκαλα, 25/6 Βόλος, 30/6 Θεσσαλονίκη. Tηλ. 24610-24062 & 24610-24592.
Συντελεστές: Διασκευή – σκηνοθεσία: Γιάννης Καραχισαρίδης. Σκηνικά: Πάβελ Ντομπρίσκι. Κοστούμια: Γιάννης ΜετζικΣύνθεση τραγουδιών:
Θάνος Μικρούτσικος.
Στίχοι: Αγαθή Δημητρούκα.
Παίζουν: Γιώργος Κιμούλης (Δον Κιχώτης), Δημήτρης Πιατάς (Σάντσο), Κλειώ-Δανάη Οθωναίου (Δουλτσινέα), Γιώργος Ζιόβας κ.ά.

  • ΜΠΛΑΤΣΟΥ ΙΩΑΝΝΑ, ET AGENDA, Σάββατο, 13.06.09

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s