Αρχείο για 29 Μαΐου, 2009

  • Μια συζήτηση με τις δύο γνωστές ηθοποιούς, με αφορμή τη θεατρική παράσταση «Ο εφιάλτης της ευτυχίας», όπου πρωταγωνιστούν

ΓΥΝΑΙΚΑ, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Από τον Πέτρο Μπιρμπίλη, Φωτογραφίες: Κωστής Δριμτζιάς

H ευτυχία είναι σαν τον υδράργυρο», λέει ένας φίλος. «Εκεί που νομίζεις ότι τον έχεις τσακώσει, ξεγλιστρά και σ’ αφήνει με άδεια χέρια». Ολοι τη θέλουμε, την ονειρευόμαστε, όλοι την κυνηγάμε, κάθε λεπτό της ημέρας. Ακόμα και οι κυνικοί -κι ας τη χλευάζουν. Το σύμπαν της τέχνης, την ευτυχία έχει για κέντρο, γιατί όλα σε αυτήν αποσκοπούν. Από τη «Μελωδία της Ευτυχίας», το μιούζικαλ με την Τζούλι Αντριους, ως τις «Ευτυχισμένες μέρες» του Μπέκετ, τον «Ευτυχισμένο Πρίγκιπα» του Ο. Ουάιλντ και τον «Ευτυχισμένο Θάνατο» του Α. Καμί, βιβλία, ταινίες, θεατρικά, ποιήματα, δοκίμια και έρευνες αναζητούν το μυστικό της ψυχικής πληρότητας, όπου επικρατεί η αιώνια λιακάδα.

Κανείς όμως δεν μπορεί να πει ξεκάθαρα τι είναι η ευτυχία. Συμφωνούμε απλώς ότι είναι κάτι άπιαστο, μια οπτασία. Και ξέρουμε βέβαια -όλοι το έχουμε «λουστεί»- ότι το αδυσώπητο κυνηγητό της, που διαρκεί όσο και το ταξίδι του ανθρώπου πάνω στη Γη, δεν περιλαμβάνει μονάχα ανθόσπαρτες διαδρομές αλλά και κακοτράχαλα μονοπάτια. Το κυνήγι της ευτυχίας μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε εφιάλτη.

Αυτός είναι και ο κρίκος που συνδέει τις ιστορίες της παράστασης του Εθνικού θεάτρου, που σκηνοθετεί ο Γιάννης Χουβαρδάς, με τίτλο «Ο εφιάλτης της ευτυχίας». Εργο σπαρακτικό, με ολόμαυρο χιούμορ αλλά και τρυφερότητα, που προσπαθεί να απαντήσει στα ερωτήματα «Τι σημαίνει ευτυχία; Υπάρχει μήπως μια μαγική διαδρομή που οδηγεί με σιγουριά σε αυτήν; Ποιος είναι ο ρόλος της οικογένειας, της κοινωνίας, του σεξ, του χρήματος, σε αυτή την αναζήτηση;»

Δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στον γυναικείο ψυχισμό, η συγγραφέας Γιουστίνε Ντελ Κόρτε στήνει μια σπονδυλωτή ιστορία με μαρτυρίες και εμπειρίες προσώπων που κυνήγησαν το όνειρο και έζησαν έναν εφιάλτη. Δύο από αυτούς τους χαρακτήρες είναι και οι συνομιλήτριές μου. Είναι βραδάκι, δροσιά ανοιξιάτικη χαϊδεύει τα πρόσωπά μας και η τζαζ μουσική μάς μαλακώνει την καρδιά ύστερα από μια κουραστική μέρα. Ωραία συντροφιά αυτές οι δυο γυναίκες, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και η Θέμις Μπαζάκα, όλο ζωή, κι εξίσου ωραίο το αντικείμενο της κουβέντας μας: η ευτυχία.

  • Πιστεύετε ότι είναι εφιάλτης το κυνήγι της ευτυχίας;

Θ. Μ.: Οταν γίνεται αυτοσκοπός, ναι. Οτιδήποτε κυνηγάς με εμμονή είναι εφιαλτικό. Καλούμαστε ντε και καλά να είμαστε ευτυχισμένοι, ντε και καλά να έχουμε θετική σκέψη, ντε και καλά να είμαστε όμορφοι, νέοι και πανευτυχείς, ανεξάρτητα από το τίμημα.

Κ.Κ.: Με ένα σπίτι με ολάνθιστο κήπο κάπου στα προάστια, με αστραφτερά αμάξια και με παιδάκια χαμογελαστά, με ξανθά μαλλιά και γαλάζια μάτια. Ολες οι προσλαμβάνουσες σου υποδεικνύουν πώς να φέρεσαι, πώς να υπάρχεις, πώς να αγαπάς.

  • Μήπως ήταν πάντοτε έτσι;

Θ.Μ.: Τώρα γίνεται με έναν τρόπο νευρωτικό, με μια υστερία.

Κ.Κ.: Γιατί είναι πιο πολλά τα περιοδικά και τα τηλεοπτικά κανάλια.

  • Εσείς ποιες στιγμές νιώθετε ευτυχισμένες;

Κ.Κ.: Οταν πηγαίνω μια βόλτα για καφέ ή να δω μια ταινία… Με τα πιο απλά πράγματα.

Θ.Μ.: Με φίλους, με αγαπημένα πρόσωπα… Να γελάμε, να λέμε τα εσώψυχά μας.

  • Πώς κερδίζεται η ευτυχία;

Θ.Μ.: Εκτιμώντας τις ευτυχισμένες στιγμές, είτε αυτές πηγάζουν από την ανθρώπινη επαφή είτε από τη δημιουργία. Πρέπει να είσαι συγκεντρωμένος, να μη χάνεσαι. Οταν είμαι καλά με τον εαυτό μου, βγαίνω από το αδιέξοδο με μαγικό τρόπο.

  • Υπάρχουν άνθρωποι που είναι γεννημένοι για τη χαρά, σε αντίθεση με άλλους που δεν την απολαμβάνουν σχεδόν ποτέ;

Θ.Μ.: Ισως οι πιο αφελείς να είναι πιο τυχεροί -ούτε ψάχνονται ούτε σκέφτονται. Οπότε, γιατί να αγωνιούν; Δεν τους κατηγορώ. Αυτή η στάση ζωής έχει μια αθωότητα.

Κ.Κ.: Για μένα καθοριστικό ήταν ένα ταξίδι στην Ινδία πριν από χρόνια. Εκεί, παρά την εξαθλίωση που επικρατούσε, είδα τα πιο λαμπερά χαμόγελα. Αυτό συμβαίνει λόγω της θρησκείας τους. Εμείς, που ζούμε βασιλικά, είμαστε δυστυχισμένοι γιατί θέλουμε συνεχώς κάτι παραπάνω.

  • Τι πήγε στραβά και η εξωστρεφής γλεντζέδικη Ελλάδα έγινε σαν τις χώρες με το μοναχικό μοντέλο ζωής;

Κ.Κ.: Εγκλωβιστήκαμε στην παγίδα που μας έστησαν οι πολυεθνικές. «Δούλεψε δούλεψε, δούλεψε… για να έχεις να καταναλώνεις. Διότι υπάρχεις μόνον όταν καταναλώνεις». Αυτό είναι το σύνθημα. Οπως ο ρόλος που υποδύεται στο έργο η Θέμις, μιας γυναίκας που ψωνίζει συνεχώς, ή ο δικός μου, μιας ταμία που περνάει τη ζωή της πίσω από μια ταμειακή μηχανή, με αποτέλεσμα να έχει γίνει μηχανή και η ίδια.

  • Πιστεύετε ότι η σημερινή γενιά είναι πιο δυστυχισμένη;

Θ.Μ.: Ισως και να είναι. Ωστόσο, όσοι θέλουν θα βρουν τρόπους να δραπετεύσουν, μπορούν. Αρκεί να προλάβουν. Κι εγώ συνάντησα αντίδραση πριν από τριάντα χρόνια. Οι γονείς μου ήταν πολύ συντηρητικοί, δεν ήθελαν να γίνω ηθοποιός. Πέρασα πολλά, παιδεύτηκα, θύμωσα, αλλά δούλεψα και επιβίωσα, για να γίνω σήμερα μια αισιόδοξη, συντηρητική μεσήλικη.

  • Είναι αρκετό για μια γυναίκα το να έχει έναν άντρα που τον αγαπά και που την κοιτάζει στα μάτια, για να μπορέσει να ξεχάσει όλα τα άλλα;

Θ.Μ.: Ο έρωτας είναι ένα στήριγμα, μια παρηγοριά. Τυχεροί όσοι έχουν σύντροφο. Εγώ, που είμαι μόνη αυτόν τον καιρό και με ένα σωρό προβλήματα, όταν τα πράγματα μου φαίνονται «βουνό», λέω «γαμώτο. Να ‘χα τουλάχιστον έναν άνθρωπο δίπλα μου!».

Κ.Κ.: Ο έρωτας σε δυναμώνει. Επεσε όμως θύμα της σημερινής κοινωνίας, ασθενεί και αυτός. Φοβόμαστε να αφήσουμε τον εαυτό μας να ερωτευθεί.

  • Με ποιον τρόπο το θέατρο, και η τέχνη γενικότερα, καλύπτει τα κενά μας;

Θ.Μ.: Με το να σε κάνει να νιώθεις ότι δεν είσαι μόνος. Διάβασα σε ένα άρθρο ότι, εν μέσω οικονομικής κρίσης, τα θέατρα στην Αγγλία είναι γεμάτα, τη στιγμή που τα εστιατόρια είναι άδεια. Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να νιώσουν ότι και άλλοι μοιράζονται το ίδιο πρόβλημα.

Κ.Κ.: Η τέχνη, όμως, πέρα από το άγχος και την αγωνία που ενέχει, προκαλεί και πόνο -σωματικό πόνο. Σηκώνεσαι το πρωί από το κρεβάτι και πονάς. Οταν είσαι στη σκηνή δεν το νιώθεις, γιατί εκεί ξορκίζεις τον θάνατο.

  • Πριν είπατε ότι είστε αισιόδοξη…

Θ.Μ.: Πολύ, αν και αυτή την περίοδο περνάω δύσκολα.

Κ.Κ.: Γ ι’ αυτό μ’ αρέσει η Θέμις. Γιατί δεν το βάζει κάτω, πολεμάει. Το χαμόγελο, το χιούμορ και ο αυτοσαρκασμός δεν την εγκαταλείπουν, ακόμη κι όταν πονάει.

Θ.Μ.: Αν το αφήσεις να σε πάρει από κάτω, κάηκες. Πρέπει πάντα να έχεις σαν στόχο το να βγεις στο φως.

  • Εσείς, κυρία Καραμπέτη, είστε αισιόδοξη;

Κ.Κ.: Φυσικά, αν και ενίοτε αγγίζω τα όρια της μεγάλης κατάθλιψης -υπάρχουν μέρες που σέρνομαι στα πατώματα.

  • Υπάρχουν τρόποι για να είναι κάποιος ευτυχισμένος μέσα στη δυστυχία του;

Θ.Μ.: Ενα μικρό κολπάκι για να μη σκοτεινιάζεις είναι να εστιάζεις στην ημέρα. Εκτίμησε την αξία του ήλιου, την ανάσα, τη δύναμη του βλέμματος! Από αυτά θα πάρεις δύναμη για να αντιμετωπίσεις όλα τα άλλα.

Κ.Κ.: Να κάνει ο καθένας αυτό που τον λυτρώνει. Ο σώζων εαυτόν σωθήτω. Στην Ελλάδα όμως μας αρέσει η δυστυχία! Ειδικά όταν αφορά τους άλλους. Τόσες εκπομπές στην τηλεόραση ασχολούνται με τη δυστυχία των άλλων, γιατί μας βολεύει να λυπόμαστε τον γείτονα. Εκτός από τον συναισθηματισμό, χρειάζεται όμως και λίγο μυαλό. Η Ελλάδα γέννησε τον στοχασμό, αλλά στις μέρες μας λειτουργεί μόνο με επιπόλαιο συναίσθημα.