Μισέλ Φάις: Μια κλιμακούμενη φοβική ιδιωτεία σκεπάζει τη χώρα

Posted: 22 Μαΐου, 2009 in Φάις Μισέλ

  • Συνέντευξη στην ΠΟΛΥ ΚΡΗΜΝΙΩΤΗ, Η ΑΥΓΗ: 19/05/2009
  • Τα θέματα μάς επιλέγουν, δεν τα επιλέγουμε”. Στην περίπτωση του Μισέλ Φάις η διαδρομή έμοιαζε να οδηγεί αναπόδραστα στην Κωνταντίνα Κούνεβα. Από τον Τζούλιο Καϊμη και τον Βιζυηνό στο πρόσωπο του άλλου έτσι όπως το συνθέτει και το αποδομεί η ελληνική κοινωνία, εν τέλει η απόσταση μοιάζει μηδαμηνή. “Το κίτρινο σκυλί”, ο μονόλογος που ο γνωστός συγγραφέας δημιούργησε “εν πυρετώ”, κεραυνοβολημένος κι εκείνος όπως όλοι μας από τη δολοφονική επίθεση με βιτριόλι εναντίον της Κωνσταντίνας Κούνεβα, επιχειρεί να θέσει τα δάχτυλα επί τον τύπον των ήλων.
  • Ο συγγραφέας περπατά στη διακεκαυμένη ζώνη της συνύπαρξης με τον άλλο στη μεταιχμιακή εποχή μας και η ηρωίδα του, Ρούσκα Ρούσεβα, αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική κοινωνία έχει μάθει να συνθέτει και να αποδομεί το πρόσωπο του μετανάστη, του διαφορετικού, της άλλης όψης εν τέλει του νομίσματος που κρατούμε κλεισμένο σφιχτά στη χούφτα μας. Λόγος ασθμαίνων, λέξεις κοφτές, φράσεις μικρές, εικόνες και μνήμες, οι διάλογοι που αφηγείται με τον εαυτό της, με το παιδί της, με τον Ελβετό που φωτογραφίζει πόδια, τα κουρασμένα της πόδια, η μάπα και τα καθαριστικά, η “βιτριολική” διαπίστωσή της πως “Η Αγάπη είναι το δυνατότερο οξύ. Μπροστά της το βιτριόλι θυμίζει ανέκδοτο για παιδιά” ή η θύμιση της αυθόρμητα διατυπωμένης ερώτησης του γιού της “Μαμά, θεϊκό οξύ το λέμε γιατί είναι αγαπημένο του Θεού;”, οι “βρομιάρηδες” των ημερών μας, όλοι περνούν απ’ αυτό τον σύντομο μονόλογο. Για να ξετυλίξουν όλες τις βρωμιές που κατακάθονται χρόνια τώρα στην κοινωνία μας και τις ζωές μας.
  • Ο Μισέλ Φάις, με το γνώριμο συγγραφικό του ιδίωμα, έγραψε ένα κείμενο που αντλεί τη δύναμή του από τις λέξεις και τις εικόνες που αποτυπώνουν τις ζωές και τις συμπεριφορές μας αλλά και από τις λέξεις που στην εποχή μας έχουν χάσει πια το νόημά τους. Ένα κείμενο πολιτικά και κοινωνικά αιχμηρό. Η προσπάθεια να μεταφερθεί “Το κίτρινο σκυλί” στη θεατρική σκηνή προς το παρόν ματαιώθηκε, μετά την επίθεση τη βραδιά της πρεμιέρας του την περασμένη εβδομάδα στο “Από Μηχανής Θέατρο”. Προς το παρόν, τουλάχιστον, αφού οι προσπάθειες να δοθούν κάποιες παραστάσεις του μονολόγου της Ρούσκα δεν έχουν σταματήσει και μάλλον θα ευοδωθούν, όπως λέει ο συγγραφέας. Μ’ αυτή την αφορμή ο Μισέλ Φάις μιλά για το βιβλίο του, τις αφορμές της συγγραφής του αλλά και τις δικές τους διαπιστώσεις ως συγγραφέα που παίρνει το ρίσκο της “εν πυρετώ” δράσης.

* Ο περασμένος Δεκέμβρης έδωσε πολλές αφορμές για «εν πυρετώ» δράση και αντιδράσεις. Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, η επίθεση στην Κωνσταντίνα Κούνεβα, οι κινητοποιήσεις των μαθητών… Πού τοποθετείτε εσείς τη γέννηση αλλά και τα απότοκα αυτών των γεγονότων;

  • Υπάρχει ένα ανεξάντλητο απόθεμα υπανάπτυξης, βίας, ανελευθερίας, απουσίας διαλόγου, που μας καταδυναστεύει. Δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος. Εκτιμώ ότι πρέπει να επαναδιαπραγματευτούμε εξ υπαρχής όλα τα συνεκτικά στοιχεία (θεσμικά και εθιμικά) που σε άλλες ωριμότερες κοινωνίες είναι σχεδόν αυτονόητα. Το σώμα του νεκρού εφήβου και το καμένο πρόσωπο μιας μετανάστριας είναι τα ίχνη μιας κοινωνίας σε βαθιά κρίση. Μόνο αν μεταμορφωθούν τα οικεία δεινά προχωράμε. Το μίσος για το μίσος δεν οδηγεί πουθενά. Όπως και η αδιαφορία της ελευθερίας. Πρέπει να ονειρευτούμε ξανά τη νέα μας συλλογικότητα».

* Γιατί σταθήκατε ιδιαίτερα στην Κωνσταντίνα Κούνεβα. Και δεν εννοώ καθόλου ότι δεν αξίζει να σκύψει ένας δημιουργός, ένας πολίτης, μια κοινωνία πάνω σ’ ένα τέτοιο γεγονός.

  • Γιατί στάθηκα στους πνευματικά και κοινωνικά εξοστρακισμένους Τζούλιο Καίμη και Γ.Μ. Βιζυηνό; Γιατί στάθηκα στους άστεγους; Γιατί, παλαιότερα, στάθηκα στους νεκρούς; Τα θέματα μας επιλέγουν δεν θα επιλέγουμε. Η γράφη μου έλκεται από το αίσθημα του κοινωνικά και του ψυχικά αποκλεισμένου, του αποσυνάγωγου, του εξόριστου. Η Ρούσκα Ρούσεβα, η ηρωίδα στο «Κίτρινο σκυλί», αγγίζει τον Αφγανό στο γκέτο της Πάτρας, τον δαρμένο Πακιστανό στα κρατητήρια της Ομόνοιας, τον λαθρομετανάστη στα σαπιοκάραβα. Ο ξένος ανέκαθεν ήταν ο καταλύτης στην τέχνη -ο ξένος που ταράζει τις δομές και τη συνείδησή μας. Το βιβλίο μιλάει για την εξεγερσιακή δύναμη της αγάπης. Η ηρωίδα στο «Κίτρινο σκυλί» είναι μια σωσίας της Αντιγόνης (ως εμμονική της αγάπης), της Σεχραζάτ (ως εμμονική των ημιτελών ιστοριών), της Ζαν ντ’ Αρκ (ως εμμονική της έσω ακοής). Ο μονόλογος (που κάποιοι αυτόκλητοι λογοκριτές μας απαγόρευσαν να τον δούμε επί σκηνής: να τον χειροκροτήσουμε ή να τον απορρίψουμε) είναι το παραμιλητό του εξοστρακισμένου εαυτού -αρκετοί κρύβουμε μια Κούνεβα μέσα μας.

* H εποχή μας δίνει τη δυνατότητα σ’ έναν συγγραφέα να δημιουργήσει «εν πυρετώ», όπως εσείς εν προκειμένω με «Το κίτρινο σκυλί». Η κοινωνία είναι σε θέση να λειτουργήσει με «σκέψη και διάλογο» όπως προτείνει η Κωνσταντίνα Κούνεβα μέσω του σημειώματος που έστειλε μετά τον βανδαλισμό της παράστασης;

  • Η κοινωνία μας είναι ανοργάνωτη, αστόχαστη, θυμική. Δυστυχώς ο δημόσιος χώρος στον τόπο μας έχει μεταβληθεί σ’ ένα απέραντο τηλεοπτικό καφενείο. Οι σημαντικοί άνθρωποι έχουν αυτοεκτοπιστεί από τα δημόσια πράγματα. Ο κόσμος κλείνεται στα σπίτια του. Μια κλιμακούμενη φοβική ιδιωτεία σκεπάζει τη χώρα. Μεγάλα λόγια, μεγάλες κομπίνες, μεγάλη σιωπή. Αυτά κυριαρχούν.

* Ποια συναισθήματα σάς δημιουργήθηκαν μετά όσα συνέβησαν στο θέατρο και ποιες σκέψεις κάνετε τώρα;

  • Αποκαρδίωσης και θυμού. Λιθοβολήθηκε μια παράσταση που προοριζόταν για μιαν λιθοβολημένη από κάποιους υποτιθέμενους «φανατικούς υπερασπιστές» της. Διάγουμε έναν ηλιόλουστο σκοταδισμό. Φαιές και σταλινικές μέθοδοι αυτοανακηρύσσονται αναρχικές δράσεις. Με ποιο δικαίωμα φιμώνεις ένα καλλιτεχνικό γεγονός; Με ποιο δικαίωμα απαγορεύεις σε κάποιους να σταθούν στο πλευρό μιας μαχόμενης συνδικαλίστριας; Με ποιο δικαίωμα απαγορεύεις σε τεχνικούς, προσωπικό, συντελεστές μιας παράστασης να αμειφθούν από τον κόπο της πνευματικής προσφοράς τους; Πρέπει η αριστερά να ξαναγίνει αριστερά, η δημοκρατία δημοκρατία, η συνεννόηση συνεννόηση. Οι λέξεις έχουν χάσει πλέον τη σημασία τους. Έτσι όπως πάμε θα μονολογούμε το δίστιχο του Πάουλ Τσέλαν: «Μαύρο γάλα το πίνουμε το πρωί/το πίνουμε το βράδυ».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s