Κάθριν Χάντερ: «Ούτε άνθρωπος ούτε και πίθηκος»

Posted: Μαΐου 10, 2009 in Χάντερ Κάθριν [Κατερίνα Χατζηπατέρα]
  • Η Κάθριν Χάντερ ξεδιπλώνει το ταλέντο της μέσα από τον «Πίθηκο του Κάφκα»

«Υπάρχει κάτι που δεν μπορεί να παίξει η Κάθριν Χάντερ;» αναρωτιέται ο Μάικλ Μπίλινγκτον στην Guardian. Το ταλέντο της μικροσκοπικής Ελληνοαγγλίδας ηθοποιού να μεταμορφώνεται «με τη φυσικότητα ενός χαμαιλέοντα» δεν την έχει ανταμείψει μόνο με διθυραμβικές κριτικές, αλλά και με δύο κορυφαία βρετανικά βραβεία: «Ολίβιε» και «Σαίξπηρ». Η Κάθριν Χάντερ-Χατζηπατέρα έχει ερμηνεύσει τρεις διαφορετικούς ρόλους στη «Χειμωνιάτικη Ιστορία», δεκατρείς(!) γυναικείους και αντρικούς χαρακτήρες στο «Σκράικερ» της Κάριλ Τσέρτσιλ, τον «Βασιλιά Ληρ» και τον «Ριχάρδο ΙΙΙ» (στους ομώνυμους ρόλους), τη «Γέρμα» του Λόρκα… Το ρεπερτόριό της, κλασικό, πρωτοποριακό, εναλλακτικό, δεν έχει περιορισμούς. Δοκιμάζει, χωρίς να υπολογίζει το κόστος, σωματικό ή ψυχικό. Οπως τώρα, που επέλεξε να υποδυθεί τον Ρεντ Πίτερ, ένα μεταλλαγμένο χιμπατζή, που εξηγεί πώς έχασε την επαφή με τις ρίζες του και τις αναμνήσεις της νιότης του, στην πορεία της μετατροπής του σε άνθρωπο. «Ο πίθηκος του Κάφκα» (βασισμένο στο έργο του Φρανς Κάφκα «Αναφορά στην Ακαδημία», 1917), σε διασκευή Κόλιν Τίβαν, σκηνοθεσία Γουόλτερ Μεϊεργιόχαν και παραγωγή του «Young Vic», θα παρουσιαστεί για τρεις παραστάσεις (15, 16 και 17 Μαΐου) στο θέατρο «Δημήτρης Χορν», με πρωτοβουλία της Αττικής Πολιτιστικής Εταιρείας, στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Θέατρο πέρα από τα όρια».

Η κόπωση από μια ερμηνεία τόσο απαιτητική («υπάρχει κάτι επώδυνα ευάλωτο σ’ αυτό το μικροσκοπικό κορμί, στα μάτια που καρφώνονται απ’ άκρη σ’ άκρη και σ’ αυτό το θλιμμένο, ρυτιδιασμένο πρόσωπο», έγραψε ο αγγλικός Τύπος) δεν την εμπόδισε από μακρινά ταξίδια και περιοδείες. Ετσι, έρχεται στην Αθήνα, μετά την Αυστραλία όπου εμφανίστηκε για λίγες ημέρες. Δηλώνει «πολύ χαρούμενη που θα παίξει για πρώτη φορά στην Αθήνα» και εξηγεί (μέσα από γραπτές ερωταπαντήσεις) τον τρόπο που προσέγγισε ένα πλάσμα αλλιώτικο: ούτε άνθρωπος ούτε πίθηκος.

Η αφήγηση του Κόκκινου Πίτερ μπροστά σε μια μυστηριώδη Ακαδημία ξεκινά από τη στιγμή της αιχμαλωσίας του στην αφρικανική Χρυσή Ακτή. Ηταν μαζί με άλλους πιθήκους και έπινε νερό σε μια λίμνη όταν ομάδα κυνηγών τον πυροβόλησε – στο πρόσωπο και κάτω από τους γοφούς. Τον έβαλαν σε ένα στενό κλουβί και τον μετέφεραν με ένα ατμόπλοιο στο Αμβούργο. Τον τρόμο και την απελπισία των πρώτων στιγμών διαδέχεται η συνειδητοποίηση ότι θα πεθάνει αν δεν βγει από το κλουβί. Και ο μόνος «δρόμος είναι να μετατραπεί σε άνθρωπο». «…Φοβάμαι πως δεν είναι απολύτως κατανοητό, αξιότιμα μέλη της Ακαδημίας, τι εννοώ με τη λέξη “διέξοδος”», λέει ο Ρεντ Πίτερ απευθυνόμενος στην Ακαδημία. «Σίγουρα δεν αναφέρομαι στην “ελευθερία”… Ξέρω πως η ελευθερία δεν είναι παρά ψευδαίσθηση, που σαν διαλυθεί, ο άνθρωπος χάνεται στη βαθύτερη απογοήτευση. Και η απογοήτευση είναι εξίσου υψηλό συναίσθημα με την ελευθερία…».

  • Τι είναι πιο απαιτητικό για έναν ηθοποιό: να ερμηνεύει ανθρώπινο χαρακτήρα ή έναν ιδιότυπο πίθηκο; Σε ποια από τις δύο περιπτώσεις η φαντασία είναι πιο ελεύθερη και απομακρυσμένη από στερεότυπα;

– Δημιουργώντας τον χαρακτήρα του Ρεντ Πίτερ η πρόκληση ήταν να εφεύρω ένα πλάσμα που να μην είναι ούτε άνθρωπος ούτε πίθηκος, αλλά λίγο και από τα δύο. Ετσι η διαδικασία συνδύαζε τη δουλειά πάνω στον πίθηκο στο φυσικό περιβάλλον του, στις πρωινές πρόβες, και τα απογεύματα αυτοσχεδιάζοντας στον τρόπο που ο χιμπατζής μαθαίνει να μιλάει και να περπατάει. Ποιον επέλεγε να μιμηθεί. Ποιους είχε για πρότυπο. Ηταν για μένα ένα συναρπαστικό ταξίδι εξερεύνησης. Φανταζόμουν τους ναύτες που είχε συναντήσει, τους εκπαιδευτές, τους περφόρμερ του τσίρκου, τους επιστήμονες της ακαδημίας. Κατά καιρούς, έβλεπες πάνω στον χιμπατζή όλους αυτούς τους ανθρώπους χωριστά ή ένα μείγμα με στοιχεία από όλους.

Εντυπωσιασμένη

  • Μελετώντας ένα ζώο τόσο κοντά στον άνθρωπο τι σας αιφνιδίασε, τι σας συγκίνησε και τι σας τρόμαξε περισσότερο;

– Είμαι εντυπωσιασμένη από την ταχύτητα και την ευφυΐα του χιμπατζή. Τη διάθεσή του για παιχνίδι, για επικοινωνία, τη γλώσσα της αφής. Αδιανόητη δύναμη, θαυμαστή ελευθερία στον τρόπο ζωής του. Κοιμάται στις κορυφές των δέντρων, 100 μέτρα απόσταση από το έδαφος, πετάει από δέντρο σε δέντρο. Μπορεί να γίνει εξαιρετικά βίαιος όταν απειλείται. Εχει ένα πολύ ανεπτυγμένο αίσθημα κοινότητας. Οι χιμπατζήδες ζουν, ταξιδεύουν και τρέφονται όλοι μαζί. Οι δεσμοί τους είναι πολύ ισχυροί.

  • Ποιες συμβολικές ερμηνείες μπορεί να δώσει κανείς στο έργο και εσείς προς ποια κατεύθυνση εργαστήκατε ως ηθοποιός;

– Η αναφορά στην Ακαδημία, όπως είναι ο πρωτότυπος τίτλος, είναι ένας μύθος για έναν ξένο, τον Ρεντ Πίτερ, ο οποίος οφείλει να προσαρμοστεί σε μια νέα εχθρική κοινωνία. Για να το πετύχει αυτό πρέπει να καταστρέψει τη μνήμη του, το παρελθόν του, τη φύση του. Από μια άλλη ανάγνωση, το έργο είναι μια παραβολή πάνω στο ανθρώπινο γένος και στην καταστροφική επίδρασή του τόσο στη φύση όσο και στον εαυτό του, ως μέρος και αυτός της φύσης. Η καταστροφή είναι το τίμημα αυτού που αποκαλούμε πολιτισμό. Είναι, επίσης, ένας στοχασμός πάνω στην ύπαρξη και στην ελευθερία. Η κατεύθυνση που εργάστηκα, σε συνεργασία με τον σκηνοθέτη, τείνει προς την εικόνα του ξένου και το κόστος της αφομοίωσης σε μια νέα κουλτούρα.

Ανεκτικότητα

  • Ο «Πίθηκος του Κάφκα», κατά τη γνώμη σας, οδηγεί στην παραδοχή ότι οφείλει να έχει κανείς μια αποδεκτή, κοινωνικά, ταυτότητα για να μπορέσει να επιβιώσει;

– Ισως να είναι αυτό το θέμα. Η κοινωνία οφείλει να είναι ανεκτική στο διαφορετικό, στον ξένο, στον Αλλον, και αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Συχνά, ο ξένος καταλήγει μόνος και απομονωμένος.

  • Ο πίθηκος κοιτάζει τους ανθρώπους και ρωτά: «είστε στ’ αλήθεια εσείς τα ανθρώπινα πλάσματα ανώτερα από τα ζώα ή μήπως όχι;». Εσείς, έχετε απαντήσει στο ερώτημα;

– Οχι, δεν νομίζω ότι είμαστε ανώτεροι από τα ζώα. Νομίζω ότι έχουμε ξεχωριστές δυνατότητες όπως είναι η ομιλία και η πολυπλοκότητα της σκέψης. Ομως πολύ συχνά χρησιμοποιούμε αυτές τις δυνατότητες απρόσεκτα, καταστροφικά και εγωιστικά.

Η δίψα για την αλήθεια

  • Εχετε ερμηνεύσει πολλούς ρόλους του κλασικού ρεπερτορίου και μάλιστα αντρικούς. Αυτό το παιχνίδι με τη φύση είναι ελκυστικό και γιατί;

– Πιστεύω ότι το θέατρο βασίζεται κυρίως στη φαντασία και η ανταλλαγή των ρόλων (ανάμεσα στην αντρική και γυναικεία φύση) είναι μια προέκταση αυτού του πράγματος.

  • Ποια είναι η γνώμη σας για τη σύγχρονη παραγωγή θεατρικού έργου; Προς τα πού κατευθύνεται;

– Πολύ πλατιά η ερώτηση γιατί υπάρχουν τόσο πολλά πρόσωπα του σύγχρονου θεάτρου… Η δική μου αντίληψη είναι ότι η δίψα να καταλάβουμε τις ζωές μας και πώς τις ζούμε και πώς θα μπορούσαμε να τις ζήσουμε, μέσα από τα διάφορα είδη θεάτρου, είναι περισσότερο επείγουσα από ποτέ. Οι φόρμες είναι πολλές και διαφορετικές. Το σημαντικό είναι ότι η δίψα υπερισχύει.

  • Τι συνθέτει τη θεατρική πρωτοπορία σήμερα; Τα «πειραγμένα» κλασικά κείμενα, πιστεύετε ότι είναι ένας τρόπος να «ξαναδούμε» σκηνικά το κλασικό ρεπερτόριο;

– Σε σχέση με ό,τι αποκαλούμε «κλασικό», είτε η σκηνοθεσία ακολουθεί συμβατική είτε αποδομητική γραμμή, επαφίεται σε μας να βρούμε τις αναφορές μας με αυτά τα κείμενα και ύστερα να αναζητήσουμε τη φόρμα που θα εκφράσει αυτό με τον καλύτερο τρόπο. Δεν νομίζω ότι υπάρχουν άλλοι κανόνες εκτός από την αναζήτηση της αλήθειας.

  • Της Μαριας Κατσουνακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 10/5/2009
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s