Μάρτιν Σέρμαν: Ο συγγραφέας, είτε γκέι είτε στρέιτ, είναι πάντα outsider

Posted: Απρίλιος 24, 2009 in Σέρμαν Μάρτιν

  • Ο 70χρονος «διεθνής» Αμερικανοεβραίος δηλωμένος γκέι Μάρτιν Σέρμαν, συγγραφέας των διάσημων θεατρικών έργων «Bent» και «Ρόουζ», σεναριογράφος των ταινιών «Κάλλας για πάντα» (του Φράνκο Τζεφιρέλι με τη Φανί Αρντάν) και «Η κυρία Χέντερσον παρουσιάζει» (του Στίβεν Φρίαρς με την Τζούντι Ντεντς), βρίσκεται ξανά στην Ελλάδα.

«Οι σταρ είναι πιο συνεργάσιμοι από τους απλούς ηθοποιούς», υποστηρίζει ο Μάρτιν Σέρμαν. Κάτι ξέρει..

  • «Οι σταρ είναι πιο συνεργάσιμοι από τους απλούς ηθοποιούς», υποστηρίζει ο Μάρτιν Σέρμαν. Κάτι ξέρει.. Τα τελευταία χρόνια πολύ συχνά αφήνει το θορυβώδες θεατρικό Λονδίνο για να απολαύσει την ηρεμία του εξοχικού του στη Μαλεσίνα. Από τη Δευτέρα έως και την Πέμπτη θα πραγματοποιήσει σεμινάριο συγγραφής σεναρίου και θεατρικού έργου (προσκεκλημένος της Πολιτιστικής Εταιρείας «Κεντρική Σκηνή» της Μιμής Ντενίση και του εκπαιδευτικού ομίλου ΔΟΜΗ).
  • Παρ’ όλες τις διεθνείς διακρίσεις, ο θεατρικός Σέρμαν, στην ελληνική σκηνή, είναι μια πολύ σύντομη ιστορία: το «Bent», για τις διώξεις των ομοφυλόφιλων από τους ναζί, πρωτοανέβηκε, αρχές του ’80, με τον Γιάννη Φέρτη και τον Πέτρο Φυσσούν, επαναλήφθηκε με πρωταγωνιστή τον Σταύρο Ζαλμά μια δεκαετία μετά. Πάλι μια δεκαετία αργότερα ξανανέβηκε με τους Απόστολο Γκλέτσο και Κώστα Κοντογιάννη (και οι τρεις παραστάσεις σε σκηνοθεσία Γιώργου Θεοδοσιάδη). Το «Ρόουζ», που πρώτη έπαιξε στο Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας η Ολυμπία Δουκάκη, ανέβηκε εδώ το 2001, με μια συγκλονιστική Αντιγόνη Βαλάκου. Τα υπόλοιπα έργα του απλώς τα αγνοούμε.

Είστε από τους πρώτους που τόλμησαν να γράψουν έργα με ήρωες ομοφυλόφιλους. Οταν γράφατε το «Bent» (1979) δύσκολα κάποιος ανεχόταν ερωτευμένους γκέι σε σκηνή ή μεγάλη οθόνη.

  • «Τα πράγματα έχουν αλλάξει πολύ. Τη δεκαετία του ’70 νομίζαμε ότι υπήρχε πρόοδος στον γκέι ακτιβισμό. Υπήρχε όμως μόνο… εμπορική πρόοδος».

Δηλαδή;

  • «Κάποιοι κερδοσκοπούσαν σε βάρος των γκέι. Πίσω απ’ τη συζήτηση της απελευθέρωσης της ομοφυλοφιλίας υπήρχε άλλωστε τρομακτικό αυτο-μίσος. Αυτό έχει αλλάξει σήμερα».

Η οπτική ενός γκέι και Εβραίου συγγραφέα παραμένει ωστόσο η οπτική ενός outsider;

Ο σερ Ιαν ΜακΚέλεν, ο πρώτος ερμηνευτής του «Bent», στην παράσταση του '79 στο «West End» του Λονδίνου, υπήρξε κι από τους πρώτους gay ακτιβιστές. Εδώ, σε πορεία ομοφυλόφιλων με πλακάτ που αναγράφει «Bent»

Ο σερ Ιαν ΜακΚέλεν, ο πρώτος ερμηνευτής του «Bent», στην παράσταση του ’79 στο «West End» του Λονδίνου, υπήρξε κι από τους πρώτους gay ακτιβιστές. Εδώ, σε πορεία ομοφυλόφιλων με πλακάτ που αναγράφει «Bent»

  • «Φυσικά. Δεν γίνεσαι απαραιτήτως πιο βαθής, αλλά βλέπεις τον κόσμο από διαφορετική γωνία. Στην πραγματικότητα είναι κομμάτι της ιδιοσυγκρασίας κάθε συγγραφέα -γκέι ή στρέιτ- να είναι outsider. Είναι συνθήκη για να είσαι συγγραφέας. Ξέρετε, υπάρχουν Βρετανοί συγγραφείς που έχουν μεγαλώσει σε τυπικές βρετανικές οικογένειες, πήγαν στο Cambridge, είναι μέρος της βρετανικής κοινωνίας, αλλά παρ’ όλα αυτά γράφουν με τα μάτια ενός outsider».

Τα περισσότερα έργα σας έχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία, ξεκινούν από προσωπικά βιώματα; Πολύ συχνά γράφετε για γκέι και Εβραίους.

  • «Ο,τι κι αν γράφεις, όπου και αν το θέτεις, είναι κομμάτι του εαυτού σου. Γράφω για πράγματα που αγαπώ και μου αρέσουν. Και τα πράγματα που αγαπώ και μου αρέσουν μπορεί να είναι μεταμοντέρνα, μπορεί να είναι αρχαία, μπορεί να είναι παραδοσιακά. Επειτα, θεωρώ ότι αυτά που χαρακτηρίζουμε μεταμοντέρνα, είναι ήδη παλιά -έχουν ήδη δοκιμαστεί απ’ τη δεκαετία του ’20!».

Η φόρμα πώς προκύπτει κάθε φορά; Την υπαγορεύει η «πρώτη ύλη»;

  • «Κάθε υλικό βρίσκει τη φόρμα του. Ποτέ δεν λέω «θα καθίσω και θα γράψω αυτό». Δεν θέλω να επαναλαμβάνω τον εαυτό μου».

Η σχέση σας με τους ήρωές σας;

  • «Με έναν τρόπο, τους συμπονώ. Ακόμη κι αν είναι ο Ωνάσης, για τον οποίο έγραψα πριν από τρία χρόνια μια σύγχρονη τραγωδία, στα πρότυπα της αρχαίας ελληνικής. Στο έργο μου απέχει πολύ από έναν… άγιο. Ηταν τέρας. Αλλά πρέπει να παραδεχτώ ότι είναι ένα τέρας για το οποίο έχω τρυφερά αισθήματα».

Ποιοι άλλοι ήρωες «ανασταίνονται» στο θεατρικό σας;

  • «Η Κάλλας, η Τζάκι και ο γιος του. Και ο Χορός. Κανένας άλλος».

Μετά από 29 χρόνια στο Λονδίνο αισθάνεστε Βρετανός;

  • «Δεν ξέρω αν είμαι Βρετανός. Αλλά είμαι σίγουρα Λονδρέζος, που είναι μια εντελώς άλλη κατηγορία».

Αποφασίσατε να μετακομίσετε από τις ΗΠΑ στην Αγγλία μετά το ανέβασμα του «Bent» στο Broadway και την υποψηφιότητά του για Tony.

  • «Ηθελα, προτού το βάλω στα πόδια, να έχω κάνει μια μεγάλη επιτυχία στις ΗΠΑ, στον τόπο που γεννήθηκα. Πολλοί θεωρούν ότι μια επιτυχία στις ΗΠΑ είναι σημαντικότερη από την Ευρώπη».

Δεν ισχύει;

  • «Οι Ευρωπαίοι έχουν κόμπλεξ με την Αμερική, παρ’ όλο που βλέπουμε Αμερικανούς ηθοποιούς τα τελευταία χρόνια να θέλουν να αποδείξουν τις ικανότητές τους σε βρετανικές σκηνές. Σταρ της αμερικανικής τηλεόρασης πριν από 10-15 χρόνια, που δεν έχει σβήσει η καριέρα τους στις ΗΠΑ, για κάποιο λόγο στο Λονδίνο έχουν ακόμα ψηλό κασέ. Αναβιώνουν την πεθαμένη καριέρα τους. Αυτό είναι πρόβλημα. Εχουν κατακλύσει τις βρετανικές σκηνές. Υπάρχουν κι άλλοι που κάνουν δύο ταινίες και κάνουν στο Λονδίνο καριέρα σταρ!».

Εσείς έχετε συνεργαστεί με αληθινούς σταρ. Τον Ρίτσαρντ Γκιρ, τον Ιαν ΜακΚέλεν, την Ολυμπία Δουκάκη, τη Βανέσα Ρέντγκρεϊβ, τη Φανί Αρντάν, τον Τζέρεμι Αϊρονς. Είναι δύσκολοι στη συνεργασία;

  • «Πολύ συχνά είναι πολύ πιο δύσκολο να δουλέψεις με ηθοποιούς που δεν είναι σταρ. Από τη δική μου εμπειρία κρίνοντας, οι σταρ ίσως δεν είναι εύκολοι για τους παραγωγούς, με τους οποίους κλείνουν τα συμβόλαια. Για τον σκηνοθέτη και τον σεναριογράφο είναι εξαιρετικοί συνεργάτες. Αναφέρομαι όμως στους αληθινούς σταρ με προσόντα, που είναι επαγγελματίες, έχουν τεράστια εμπειρία και δουλεύουν σκληρά».

Υπάρχει διαφορά μεταξύ Αμερικανών και Βρετανών ηθοποιών;

  • «Οχι μεταξύ των καλών ηθοποιών. Οι καλοί ηθοποιοί είναι ίδιοι κι απαράλλαχτοι παντού».

Μεταξύ αμερικανικού και βρετανικού κοινού…;

  • «Το αμερικανικό κοινό είναι πολύ πιο άμεσο, έχει καλύτερα αντανακλαστικά, αντιδρά ακαριαία. Το βρετανικό είναι πιο ήσυχο, δεν καταλαβαίνεις πώς αισθάνεται. Ακούει όμως καλύτερα από το αμερικανικό. Οι Βρετανοί ηθοποιοί θέλουν να πηγαίνουν στην Αμερική για τις άμεσες αντιδράσεις και οι Αμερικανοί στην Αγγλία, γιατί μόνο εκεί τους ακούνε πραγματικά».

Εχετε πει ότι είναι «πιο υγιεινό για έναν θεατρικό συγγραφέα να είναι στο Λονδίνο». Τι εννοούσατε;

  • «Στην Αγγλία παίρνουν ένα άπαιχτο έργο που θεωρούν καλό και το ανεβάζουν. Στην Αμερική πρέπει να περάσεις από workshop. Μέχρι να φτάσει ένα έργο σε σκηνή, ο συγγραφέας είναι εξαντλημένος και το κείμενό του έχει τροποποιηθεί. Αυτό έχει αλλάξει κάπως. Οι νέοι συγγραφείς έχουν περισσότερες ευκαιρίες τα τελευταία χρόνια στις ΗΠΑ. Εχει γίνει κι η Αμερική αρκετά «υγιεινή»».

Τι θα διδάξετε στο σεμινάριο στην Αθήνα;

  • «Είναι αδύνατο να διδάξεις με τον κλασικό τρόπο τη συγγραφή σεναρίου. Το μόνο πράγμα που μπορείς να κάνεις είναι να μοιραστείς ένα κομμάτι της δικής σου εμπειρίας με τους άλλους για να καταλάβουν τη φύση ενός πολύ σκληρού επαγγέλματος. Θα προβάλω φιλμ μου για να εξηγήσω σκηνή σκηνή πώς είναι να γράφεις ένα σενάριο από την αρχή ώς το τέλος».

Δουλεύετε τώρα κάποιο σενάριο;

  • «Πολλά ταυτόχρονα. Γράφω ένα σύγχρονο ριμέικ ενός φιλμ του ’30 του Ερνστ Λιούμπιτς, που θα σκηνοθετήσει ο Στίβεν Φρίαρς. Επεξεργάζομαι κι ένα σενάριο για μια διάσημη Αμερικανίδα περφόρμερ, την Τζ. Ρόουζλι, που θα την υποδυθεί στο φιλμ η Σιγκούρνεϊ Γουίβερ. Γράφω κι ένα μπαλέτο.Θα κάνει πρεμιέρα στο Μάντσεστερ το 2010. Βασίζεται στα «Κόκκινα παπούτσια» του Αντερσεν. Τοποθετώ την πλοκή στην Κούβα την εποχή της Επανάστασης».

Πώς σας φαίνεται ο Ομπάμα;

  • «Υπέροχος. Δεν θυμάμαι κανέναν Αμερικανό πολιτικό, όσο ζω, που να έχει την ειλικρίνεια, την ευθύτητα και την ικανότητα να δει κατά μέτωπο το πρόβλημα και να το διαχειριστεί με λογικό τρόπο και όχι βλακωδώς. Είναι εξαιρετικός. Αν η Ευρώπη είχε μερικούς Ομπάμα, θα έλυνε το πρόβλημά της. Της λείπουν οι ηγέτες. Είναι καταπληκτικό που ο Ομπάμα ήθελε να γίνει πολιτικός. Γιατί δεν είχε καμία ανάγκη την πολιτική».*
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s