Αρχείο για Φεβρουαρίου 25, 2009

(Με τη φορά του ρολογιού) Γιώργος Γάλλος, Χρήστος Πασσαλής, Αργυρώ Χιώτη, Βασίλης Μαυρογεωργίου, Αγγελική Παπούλια και Αργύρης Ξάφης. «Προσπαθήσαμε όλοι μαζί να δαμάσουμε το «εγώ» μας για το καλό της παράστασης», λένε οι 6 από τους εφτά σκηνοθέτες

Το πιο ριψοκίνδυνο πείραμα της σεζόν φέρει την υπογραφή του Εθνικού Θεάτρου και κάνει πρεμιέρα απόψε στη Νέα Σκηνή του Τσίλερ. Είναι ο αρχετυπικός «Φάουστ» του Γκέτε, που σπάει στα πέντε και σκηνοθετείται από επτά άτομα. Τώρα, πώς θα καταφέρουν η «κατακερματισμένη» δουλειά με πέντε Φάουστ, πέντε Μαργαρίτες -ο Μεφιστοφελής παραμένει τουλάχιστον ένας- να έχει μια συνοχή, είναι ένα μεγάλο ερώτημα για όλους, εκτός από τεράστιο στοίχημα για τους επτά σκηνοθέτες.

Πάντως, ο Γιώργος Γάλλος, ο Βασίλης Μαυρογεωργίου, ο Αργύρης Ξάφης, η Ομάδα Blitz (Γιώργος Βαλαής, Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής) και η Αργυρώ Χιώτη δεν δείλιασαν μπροστά στην πρόκληση. Αλλωστε, θα μοιράζονται τη σκηνή με συνομήλικα δυνατά κι αξιόπιστα «χαρτιά»: τον Χρήστο Λούλη, την Εύη Σαουλίδου, τον Γιάννο Περλέγκα, τη Δέσποινα Κούρτη και την Αριάν Λαμπέντ.

«Γνωρίζαμε την ιδιαιτερότητα και τη δυσκολία που έχει ένα τέτοιο εγχείρημα απ’ την αρχή», παραδέχεται ο Γάλλος. Αυτός είναι κι ο λόγος που οι 7 σκηνοθέτες ξεκίνησαν τις συναντήσεις 8 μήνες προτού αρχίσουν οι κανονικές πρόβες με τους υπόλοιπους ηθοποιούς και συντελεστές. Σε αυτό το διάστημα το έργο «με βάση τις δραματουργικές ανάγκες» χωρίστηκε σε 5 σχεδόν ίσα μέρη. Απ’ την αρχή όλοι πάσχιζαν να διασωθεί ένα και μόνο πράγμα: «Η ισορροπία μεταξύ της ατομικής και συλλογικής σκέψης».

«Αυτό είναι η πρόκληση», λέει ο Γάλλος. «Καθένας μας δούλεψε ένα γρανάζι, μόνο ένα εξάρτημα μιας μηχανής και όχι τη μηχανή καθ’ αυτή». «Το «εγώ» μαζί με όλες του τις συνήθειες και τα κεκτημένα ήταν στο στόχαστρό μας», συμπληρώνει η Χιώτη. «Προσπαθούσαμε όλοι μαζί να το δαμάσουμε για το καλό του συνολικού εγχειρήματος».

  • Πώς ήταν να συν-σκηνοθετούν 7 άτομα;

«Δεν ήταν καθόλου απλό, αλλά αν δεν πιστεύεις στους ανθρώπους καλύτερα να μην ασχολείσαι με το θέατρο», αντιγυρίζει ο Βαλαής. «Ως «blitz» ποτέ δεν πιστέψαμε στην αυταρχική μετάδοση της γνώσης ούτε στη μεταπολιτευτική αυθεντία κάποιων σκηνοθετών. Αγαπάμε τους ηθοποιούς, είμαστε ηθοποιοί και οι ίδιοι». Αλλωστε, όση δουλειά κι αν είχαν κάνει από πριν οι σκηνοθέτες, θα ήταν αδύνατο να μην επηρεαστούν από τους υπόλοιπους ηθοποιούς: «Οδήγησαν ακόμα και σε αναθεώρηση των σκέψεών μας», αποκαλύπτει ο Γάλλος.

  • Πώς επιτυγχάνεται η ενότητα μεταξύ διαφορετικών «θραυσμάτων» στην παράσταση των 7, που δεν τοποθετείται σε καμία εποχή;

«Είμαστε στο σήμερα με ένα τρόπο ώστε το έργο να είναι στο πάντα», όπως λέει ο Μαυρογεωργίου.

«Η ιστορία που λέμε είναι μία. Οχι πέντε. Την ολότητα δεν τη διασφαλίζει ο ένας σκηνοθέτης αλλά η κοινή συνισταμένη μιας ομάδας. Και ειδικότερα αυτής της ομάδας. Πολύ πιθανόν να είναι σύμπτωση, αλλά το γεγονός ότι κρατήσαμε όλη τη διανομή σε ανθρώπους της ηλικίας μας, δίνει στην παράσταση μια δύναμη που δεν περιγράφεται εύκολα. Η ολότητα είναι το τώρα», διατρανώνει ο Ξάφης. «Η ιστορία, με βασικό της ήρωα έναν άνθρωπο ονόματι Φάουστ, είναι μία και έχει αρχή, μέση, και τέλος», συγκατανεύει η Χιώτη.

Ο υψηλός βαθμός επικινδυνότητας ήταν ο βασικός λόγος που, μεταξύ άλλων, και ο Αργύρης Ξάφης είπε αμέσως «ναι» στην παράτολμη πρόταση του Εθνικού: «Διαβάζοντας το έργο μού φάνηκε τόσο πολύ φερμένο από άλλο πλανήτη, που πολλαπλασίασε την πρόκληση… χίλιες φορές. Επειτα, αν είναι να πειραματιστείς πάνω σε γραμμένο κείμενο, σοφότερο είναι να το κάνεις με ένα έργο που έχει σταθερή δομή. Πειραματιζόμενος σε ένα σύγχρονο έργο μοιραία κινείσαι σε πιο ευκολοπρόσιτα περιβάλλοντα. Ηταν επομένως μια απόφαση για λάτρεις των extreme sports ο «Φάουστ»». Η «βουτιά» στο οριακό εγχείρημα της ομαδικής συν-σκηνοθεσίας ήταν απόρροια, και για τη Χιώτη, της επιθυμίας της «να αμφισβητήσω τη μέχρι τώρα σκέψη μου για τη σκηνική δράση, πράξη και φόρμα».

  • Ποιος είναι, όμως, ο φοβερός Φάουστ, που δεν διστάζει να βάλει στοίχημα με το διάβολο;

«Ο Φάουστ συμβολίζει όλη την ανθρωπότητα. Είναι ο καθένας», διατείνεται ο Μαυρογεωργίου, «όποιος έχει την πολύ έντονη ανάγκη να καταλάβει τι συμβαίνει γύρω του και προκαλεί τον Θεό κάνοντας συμφωνία με τον Μεφιστοφελή. Ακόμα και η επιστήμη ίσως χρειάζεται να κάνει μια συμφωνία με τον Μεφιστοφελή και να καταρρίψει την ανθρώπινη ηθική».

  • Ενας Φάουστ σήμερα για τι θα πουλούσε την ψυχή του στο διάβολο; Σίγουρα, όχι για την πεμπτουσία της γνώσης.

«Για την αθανασία, για την ατελείωτη ηδονή, για μια στιγμή παντοδυναμίας, για την ομορφιά, για την απόλυτη ισορροπία ανάμεσα στο σώμα και το πνεύμα, την πλήρωση κάθε επιθυμίας, τη συγκίνηση, την αγάπη, την απόλυτη γνώση…», απαριθμεί απνευστί η Χιώτη. «Η έννοια «γνώση» σίγουρα δεν σημαίνει πληροφορία. Γνώση σημαίνει και ευτυχία» για τον Μαυρογεωργίου. «Το να γνωρίζεις κάτι παραπάνω για τον εαυτό σου και τη ζωή, είναι κάτι που μπορεί να σε κάνει πιο ευτυχισμένο. Μπορεί λοιπόν κάποιος να πουλούσε την ψυχή του σήμερα για να κερδίσει ακριβώς αυτή τη γνώση-ευτυχία».

Υπάρχει και η εκ διαμέτρου αντίθετη άποψη: «Ο Φάουστ δεν πουλάει την ψυχή του», τονίζει ο Ξάφης. «Στοιχηματίζει πιστεύοντας ότι θα κερδίσει.

Και σίγουρα όχι για τη γνώση, αλλά για να καταφέρει κάποια στιγμή να είναι πλήρης άνθρωπος. Να αρέσει στον εαυτό του, να καταφέρει να βρει μια στιγμή άξια τόσο, ώστε να της πει «Μείνε στιγμή! Η ομορφιά σου με μεθάει!». Υπάρχουν τέτοιοι ανικανοποίητοι άνθρωποι γύρω μας -ακόμη και εμείς οι ίδιοι- άνθρωποι που δεν αισθάνονται πλήρεις και δεν τους αρέσει ο εαυτός τους».

**Η μετάφραση είναι του Πέτρου Μάρκαρη, τα σκηνικά της Εύας Μανιδάκη, τα κοστούμια της Κυριακής Τσίτσα, η μουσική της Ανρί Κεργκομάρ και η κίνηση της Σταυρούλας Σιάμου. *

  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 25/02/2009,
Advertisements