Αλ Πατσίνο: «Και χωρίς ρόλο, πάλι παίζω…»

Posted: Φεβρουαρίου 8, 2009 in Αλ Πατσίνο

Η φωνή με έπεισε. Την πρώτη φορά που κάθισα απέναντί του, τον κοίταξα και προσπάθησα να αφομοιώσω όλα εκείνα τα γνώριμα χαρακτηριστικά τα οποία έχουν σφραγίσει τη συλλογική κινηματογραφική μας μνήμη. Παρότι φανερά γερασμένος πλέον, ήταν όλα εκεί. Από το έντονο σκοτεινό βλέμμα, μέχρι το αβίαστο χαμόγελο και τα κατάμαυρα ρούχα. Το πουκάμισό του ανοιχτό μέχρι τη μέση του στήθους και τα μανίκια ανεβασμένα σαν να ήταν έτοιμος για κάποια βαριά χειρωνακτική εργασία. Και απ’ ό,τι κατάλαβα αργότερα, μπορεί όντως να ήταν έτοιμος. Αλλά η φωνή ήταν αυτό που τελικά με γείωσε. Εκείνη η διάσημη χροιά, η οποία εκτός από τον μεταδοτικό ηλεκτρισμό της, αποτέλεσε και την αδιόρατα θερμή δύναμη που τελικά μετέτρεψε το γνώριμο σε οικείο.

Λος Αντζελες, Νοέμβριος 2007. Η καθηγήτριά μου της υποκριτικής με πήρε τηλέφωνο και μου εξήγησε ότι γίνονται ακροάσεις για ένα θεατρικό «πείραμα», στο οποίο πρωταγωνιστής και σκηνοθέτης είναι ο κύριος Αλ Πατσίνο. Μου είπε ότι έψαχνε για νέους ηθοποιούς που μιλούν κάποια αρχαία ξένη γλώσσα και ότι έδωσε το τηλέφωνό μου στη βοηθό του. Υστερα από λίγες ώρες το τηλέφωνο χτύπησε και με δυσπιστία άκουσα τη φωνή να μου λέει «σας περιμένουμε αύριο στο θέατρο Wadsworth να γνωρίσετε τον κύριο Πατσίνο». Σημείωσα τη διεύθυνση σε μια χαρτοπετσέτα (την οποία φυσικά έχω κρατήσει).

Το θεατρικό πείραμα είχε να κάνει με τη «Σαλώμη», την τραγωδία που έγραψε το 1891 ο Οσκαρ Ουάιλντ βασισμένος στη βιβλική ιστορία της Σαλώμης και του Ιωάννη του Προδρόμου. Λίγο πριν από την πρεμιέρα του έργου στο Λονδίνο, δόθηκε εντολή να σταματήσουν οι προετοιμασίες διότι το περιεχόμενο κρίθηκε ακατάλληλο και «βλάσφημο». Ο κύριος Πατσίνο μάς εξήγησε ότι το προκλητικό περιεχόμενο και ο μύθος τον είχαν απασχολήσει για αρκετά χρόνια, αλλά ότι πρόσφατα ανακάλυψε πως ήταν πλέον έτοιμος να δώσει τη δική του ερμηνεία. Ετσι και έκανε. Μεταμορφωμένος σε βασιλιά Ηρώδη, παρουσίασε τη «Σαλώμη» στη Νέα Υόρκη αλλά και σε άλλες πόλεις της ανατολικής ακτής και γύρισε πίσω στην Καλιφόρνια, θέλοντας να ανεβάσει ακόμα δύο τελευταίες παραστάσεις.

Αυτή τη φορά όμως ήθελε να το κάνει με καινούργιο θίασο, για ένα μικρό κοινό που θα αποτελούνταν από προσωπικούς του καλεσμένους. Οι ηθοποιοί δεν θα φορούσαν κοστούμια εποχής και θα διάβαζαν το κείμενο μέσα από το βιβλίο την ώρα της παράστασης. «Α! Επίσης γυρίζω και μια ταινία για τη Σαλώμη. Οποιοι από εσάς κάνετε την παράσταση μαζί μου, πολύ πιθανόν να έχετε και κάποιον ρόλο στη ταινία», πρόσθεσε. Είχαμε μείνει άναυδοι με την ευκαιρία που ξεδιπλωνόταν μπροστά στα μάτια μας.

Την επόμενη μέρα μαζευτήκαμε για τη ακρόαση – για την οποία μας είχαν πει να μην προετοιμάσουμε τίποτα, και ότι ο κύριος Πατσίνο θα επέλεγε τους ηθοποιούς «με βάση τη διαίσθησή του». Οταν ήρθε η σειρά μου, με κοίταξε διερευνητικά και μου ζήτησε να διαβάσω μία παράγραφο από το έργο μεταφράζοντάς τη στα ελληνικά, γιατί του άρεσε πολύ να ακούει «αυτή τη γλώσσα». Με ευχαρίστησε θερμά και εγώ του το ανταπέδωσα, σκεπτόμενη ότι μάλλον αυτή θα ήταν και η τελευταία φορά που θα τον έβλεπα. Το ίδιο απόγευμα όμως έμαθα τα καλά νέα και οι πρόβες άρχισαν κατευθείαν.

Η Σαλώμη στην έρημο

Στις πρόβες, παρότι πάντα καθυστερημένος και φαινομενικά αποπροσανατολισμένος, δεν έπαψε να έχει τον αέρα του αεικίνητου μαέστρου. Δεν υπήρχε στιγμή που κάποιο μέρος του σώματός του δεν βρισκόταν σε εγρήγορση. Από το νευρικό κούνημα του γονάτου μέχρι τις διαχυτικές χειρονομίες. Δοκίμαζε και ξαναδοκίμαζε. Χαλούσε και έφτιαχνε. Αλλαζε γνώμη αλλά διατηρούσε την απολυτότητά του. Εχανε την ψυχραιμία του και μετά αστειευόταν. «Είμαι και ποιητής και κλόουν!» μας έλεγε.

Λίγο πριν από την παράσταση, πάντα χαμογελαστός και εκδηλωτικός με όλους μας, με ένα άγγιγμα, μία αγκαλιά ή ένα αστείο σφράγιζε τη σχέση του μαζί μας, την οποία θα μετέφερε μετά από λίγα λεπτά επί σκηνής. Οι παραστάσεις τον ικανοποίησαν αρκετά ώστε να δώσει σε μερικούς κάποιους μικρούς ρόλους και στην ταινία, της οποίας τα γυρίσματα είχαν ήδη αρχίσει. Για άλλη μια φορά, χωρίς πολλές πληροφορίες γίναμε πειραματόζωα και φύγαμε για την έρημο της Καλιφόρνιας, τρεις ώρες νοτιοανατολικά του Λος Αντζελες.

Αυτή τη φορά υπήρχαν καμιά δεκαριά τρέιλερ, πολυμελές συνεργείο, τρεις καμήλες και ο κύριος Πατσίνο με μαύρο κοστούμι, αυτοσχέδιο τουρμπάνι στο κεφάλι, γυαλιά ηλίου και σανδάλια! «Καλώς ήρθατε! Απ’ ό,τι βλέπετε τώρα έχουμε σκηνικά και κοστούμια εποχής… Είμαι σίγουρος ότι σας έχω μπερδέψει λίγο με το πείραμά μου… Η αλήθεια είναι ότι θα πρέπει να με ξέρετε τουλάχιστον πενήντα χρόνια για να καταλάβετε τι στο καλό συμβαίνει στο μυαλό μου… Α! Και να προσέχετε τις καμήλες. Μην τις πειράζετε γιατί μπορεί να σας φτύσουν. Με μένα δεν τα βάζουνε, γιατί ξέρουν ότι είμαι από το Μπρονξ!»

Τα γυρίσματα ήταν αρκετά δύσκολα, αφενός λόγω της αφόρητης ζέστης, αλλά και λόγω των απαιτήσεων του Αλ (επέμενε να τον φωνάζουν όλοι με το μικρό του όνομα αλλά σε κανέναν δεν πήγαινε να κάνει κάτι τέτοιο), ο οποίος δοκίμαζε την κάθε σκηνή με διαφορετικούς τρόπους και με τρομερή σχολαστικότητα ως προς τη λεπτομέρεια. «Ολα έχουν σημασία, από το πιο μικρό ώς το πιο μεγάλο», έλεγε. Οταν έβλεπε κάποιον να κουράζεται, του έλεγε: «Η ηθοποιία είναι αθλητισμός, ο πιο προπονημένος κερδίζει!»

Οι κάμερες δεν σταμάτησαν να «τραβάνε» ακόμα και την ώρα των διαλειμμάτων. Υπήρχε μια διάχυτη ατμόσφαιρα σουρεαλισμού εκείνη την ημέρα, όσο συνειδητοποιούσαμε ότι βρισκόμασταν στην έρημο, φορώντας χιτώνες μαζί με τον Αλ Πατσίνο για αρχηγό. Καθώς ο ήλιος έδυε πάνω από τα ψεύτικα ερείπια, μία κοπέλα κρύωσε και ο κύριος Πατσίνο σηκώθηκε από την καρέκλα του σκηνοθέτη, έριξε το μαύρο του σακάκι στους ώμους της και την πήρε αγκαλιά. Η θέρμη της χειρονομίας του ζέστανε και τους υπόλοιπους. Γυρίσαμε τέσσερις σκηνές από το έργο (σε μία εκ των οποίων μίλησα τελικώς και ελληνικά!), μέχρι που ο παγωμένος αέρας της ερήμου και το σκοτάδι έγιναν ανυπέρβλητο εμπόδιο.

Το πείραμα είχε τελειώσει. Εμενε στον σκηνοθέτη πλέον να ολοκληρώσει το αρχικό του όραμα. Το οποίο απ’ ό,τι μας πληροφόρησε ο ίδιος θα έπαιρνε τουλάχιστον ενάμιση χρόνο, επειδή έπρεπε να αρχίσει γυρίσματα επειγόντως για την καινούργια του ταινία «88 λεπτά». Μας υποσχέθηκε όμως ότι θα έκανε ένα μεγάλο πάρτι, στο οποίο θα είμαστε όλοι καλεσμένοι και ότι θα έχει μία έκπληξη.

Ο Τόνι Μοντάνα

Οντως, ύστερα από περίπου δύο μήνες έλαβα μία πρόσκληση για το πάρτι, στο θέατρο Wadsworth. Καθυστερημένος για μία ακόμα φορά, έφτασε με το μαύρο του κοστούμι (και με τις χρυσές του αλυσίδες στον λαιμό) και μας αποκάλυψε την έκπληψη της βραδιάς. «Δεν φανταζόμουν την απήχηση που θα είχε αυτός ο ρόλος όταν τον κέρδισα σε αυτήν την ταινία ανεξάρτητης παραγωγής το 1983… Αυτός ο ρόλος άλλαξε τη ζωή μου για πάντα. Φέτος, η ταινία αυτή επανεκδίδεται σε dvd, αυτή τη φορά όμως με σύγχρονης ποιότητας ήχο και εφέ. Σας την παρουσιάζω απόψε για πρώτη φορά αφ’ ότου ξαναμιξαρίστηκε, και νομίζω ότι ο Κουβανός γκάνγκστερ είναι πιο σύγχρονος τώρα παρά ποτέ!»

Ολοι μας είχαμε ξαναδει τον «Σημαδεμένο» στο παρελθόν και μερικοί ίσως είχαν και την ασπρόμαυρη αφίσα στο δωμάτιό τους ως έφηβοι. Κάθε λεπτομέρεια της ταινίας μέτραγε λίγο πιο πολύ όμως εκείνο το βράδυ, όχι λόγω των εκσυγχρονισμένων εφέ, αλλά λόγω του πλέον λίγο πιο οικείου Τόνι Μοντάνα, του σύγχρονου γκάνγκστερ με τα σανδάλια και το μαύρο κοστούμι που καθόταν δύο σειρές μπροστά μου.

Μήνες αργότερα κατάφερα να του αποσπάσω δεκαπέντε λεπτά, για να του κάνω πέντε ερωτήσεις.

«Στόχος μου να σαγηνέψω το κοινό»

— Ο τρόπος που γυρίσατε τη «Σαλώμη» έχει πολλά στοιχεία ντοκιμαντέρ. Είναι ένα ρεαλιστικό είδος κινηματογράφου, το οποίο σας αποκαλύπτει στο κοινό όχι μόνον ως ηθοποιό και σκηνοθέτη αλλά και ως ιδιοσυγκρασία. Τι γνώμη σχηματίσατε για τον εαυτό σας αφού σας είδατε σε μερικές από τις λήψεις;

— Οτι είμαι αρκετά εριστικός τελικά! Πάντα ήξερα ότι είχα πολύ έντονο «ιταλικό» ταμπεραμέντο, το οποίο μπορεί να παρεξηγηθεί, αλλά στην πραγματικότητα σιχαίνομαι τη βία. Είμαι απλώς πολύ έντονα εκφραστικός σαν άνθρωπος. Παίρνω φωτιά όταν παθιάζομαι με κάτι και δεν το κρύβω. Ελπίζω όμως τελικά οι γύρω μου να με θεωρούν γλυκό σαν χαρακτήρα… (παύση) Γιατί είμαι. Επίσης κατάλαβα ότι όταν υπάρχουν κάμερες γύρω μου, ακόμα και όταν δεν υποδύομαι κάποιο ρόλο, τελικά και πάλι «παίζω». Δεν είμαι σίγουρος ποιος ακριβώς είναι ο πραγματικός μου εαυτός. Οποιος και να είναι πάντως, αισθάνομαι ότι είμαι πιο κοντά του τώρα παρά ποτέ.

— Γιατί τώρα;

— Λόγω της εμπειρίας τόσων ετών. Η εμπειρία είναι αυτή που με φέρνει όλο και πιο κοντά στον πραγματικό μου εαυτό… Πολλοί δεν το πιστεύουν, αλλά είμαι πολύ ντροπαλός εκ φύσεως.

— Η ταινία έρχεται να συμπληρώσει το καλλιτεχνικό όραμα που είχατε για τη θεατρική παράσταση της «Σαλώμης» ή να το ενισχύσει;

— Υπάρχει σίγουρα ένας συνδετικός κρίκος μεταξύ των δύο, αλλά ακόμα δεν είμαι σίγουρος ποιος είναι αυτός. Και ίσως να μη θέλω να μάθω γιατί έτσι θα χαλάσω το μυστήριο της δημιουργίας. Λέω πάντα την ίδια ιστορία για τον αγαπημένο μου ζωγράφο, τον Τζάκσον Πόλοκ, ο οποίος είπε το εξής: «Με το που αρχίζω να καταλαβαίνω γιατί ζωγραφίζω αυτό που ζωγραφίζω, το καταστρέφω γιατί δεν είναι πλέον μέρος του υποσυνείδητού μου». Η ταινία, όπως και το θεατρικό, είναι κομμάτια δικά μου και καθρεφτίζουν το πώς αντιλαμβάνομαι εγώ τον κόσμο γύρω μου. Αυτό που προσπάθησα να κάνω με το θεατρικό και αυτό στο οποίο γενικά στοχεύω, είναι να σαγηνέψω το κοινό. Να τους κάνω να ενδιαφερθούν γι’ αυτά που έχουμε να πούμε εμείς στη σκηνή. Χωρίς φανταχτερά κοστούμια εποχής, αλλά με τρόπο απλό και προσιτό. Κατά τη γνώμη μου, αυτός ο τρόπος είναι και επικοινωνιακά ο πιο αποτελεσματικός.

— Εχετε μια προφανή αγάπη για το κλασικό θέατρο. Εχετε κάποιον αγαπημένο κλασικό μονόλογο ή ρόλο;

— Ναι. Κάποιος μου έθεσε πρόσφατα αυτήν την ερώτηση και έπρεπε να σκεφτώ αρκετά. Κατέληξα ότι το αμλετικό «To be or not to be» είναι σίγουρα ο αγαπημένος μου μονόλογος. Είναι για μένα ο πλέον ανεξάντλητος μονόλογος και κάθε φορά που τον διαβάζω με εντυπωσιάζουν τα επίπεδα στα οποία λειτουργεί, καθώς και το βάθος που εμπνέει… Οσον αφορά έναν κλασικό ρόλο, σίγουρα αυτός του βασιλιά Ηρώδη. Νομίζω ότι θα μπορούσα να παίζω αυτόν το ρόλο για όλη την υπόλοιπη ζωή μου.

— Είναι αλήθεια ότι η Παραμάουντ δεν ήθελε να σας δώσει τον ρόλο του Μάικλ Κορλεόνε στον «Νονό»; Πώς πήρατε τον ρόλο τελικά;

— Ναι, είναι αλήθεια! (γέλιο) Οι παραγωγοί δεν με ήξεραν καλά και δεν τους γέμιζα το μάτι. Μάλλον προτιμούσαν τον Ντάστιν Χόφμαν για τον ρόλο, ο οποίος εκείνο τον καιρό ήταν ήδη διάσημος για τον ρόλο του στον «Πρωτάρη». Αλλά ούτε και εγώ ο ίδιος πίστευα ότι μου άξιζε ο Κορλεόνε. Σκεφτόμουν ότι υπάρχουν πολλοί άλλοι ηθοποιοί που θα τα κατάφερναν καλύτερα από εμένα. Είχα όμως μια πολύ καλή σχέση με τον Κόπολα, ο οποίος επέμενε να προσλάβουν εμένα. Τελικά, ο Κόπολα έδειξε στους παραγωγούς οκτώ λεπτά από την ταινία μου «Panick In Needle Park». Αυτά τα οκτώ λεπτά φάνηκε ότι τους έπεισαν…

-Η ταινία «Σαλώμη» βρίσκεται στο στάδιο του μοντάζ, με πιθανή ημερομηνία προβολής το καλοκαίρι του 2009.

  • Συνέντευξη στην Ελενη Χαρμπιλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 08/02/2009
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s